Rekreasyonda Güncel Gelişmeler
Özet
Bu çalışma, rekreasyon kavramının güncel boyutlarını ticari rekreasyon, metaforik algılar ve e-spor ekseninde kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Latince “Recreatio” kökenli olan rekreasyon; bireylerin serbest zamanlarında gönüllü olarak gerçekleştirdikleri, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan tazelenmelerini sağlayan hayati bir faaliyetler bütünüdür. Çalışmada ilk olarak kamusal hizmetlerden ayrılan, kâr amacı gütmenin yanı sıra ekonomik kalkınmaya, istihdama ve turizm sektörüne önemli katkılar sunan ticari rekreasyon boyutu ele alınmıştır. Ardından, rekreasyon kavramının sürekli değişen yapısından kaynaklanan tanımsal belirsizlikleri gidermede metaforik anlatımların gücü vurgulanmıştır. Bu doğrultuda yapılan araştırmalar, akademisyenlerin ve öğrencilerin rekreasyonu "nefes", "oksijen" ve "yeniden yaratma" gibi yaşamın sürdürülebilirliği için elzem kavramlarla özdeşleştirdiğini göstermektedir. Teknolojik gelişmelerle birlikte hızla yaygınlaşan e-spor ise bireylerin serbest zamanlarında eğlenme, stres atma, kişisel doyum sağlama ve zihinsel becerilerini geliştirme olanağı sunması bakımından modern bir rekreatif aktivite olarak konumlandırılmıştır. Sonuç olarak, özellikle COVID-19 pandemisi sürecinde ve sonrasında kısıtlanan etkinliklerin yarattığı olumsuzluklar göz önüne alındığında, rekreasyonel faaliyetlerin ve bu alandaki güncel yaklaşımların bireysel esenlik, toplumsal sağlık ve yaşam kalitesinin artırılması açısından son derece kritik bir role sahip olduğu belirlenmiştir. Ağırlıklı olarak spor bilimleri ve turizm ile disiplinler arası iş birliği içinde olan bu alanın gelecekte de gelişimini sürdüreceği öngörülmektedir.
This study comprehensively examines the current dimensions of the concept of recreation within the framework of commercial recreation, metaphorical perceptions, and e-sports. Originating from the Latin word "Recreatio," recreation is a vital set of activities voluntarily performed by individuals during their leisure time, enabling physical, psychological, and social renewal. The study first addresses the dimension of commercial recreation, which differs from public services and, in addition to generating profit, makes significant contributions to economic development, employment, and the tourism sector. Subsequently, the power of metaphorical expressions in resolving definitional ambiguities arising from the constantly changing structure of the recreation concept is emphasized. Research conducted in this direction indicates that academicians and students associate recreation with concepts essential for the sustainability of life, such as "breath," "oxygen," and "re-creation". E-sports, which has rapidly expanded with technological advancements, is positioned as a modern recreational activity in terms of offering individuals opportunities to have fun, relieve stress, achieve personal satisfaction, and improve cognitive skills in their free time. In conclusion, considering the negative impacts caused by restricted activities especially during and after the COVID-19 pandemic, it has been determined that recreational activities and current approaches in this field play a highly critical role in enhancing individual well-being, public health, and quality of life. It is anticipated that this field, which operates in interdisciplinary collaboration primarily with sports sciences and tourism, will continue its development in the future.
Referanslar
Acar, Y. Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgını ve Turizm Faaliyetlerine Etkisi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2020:4(1), 7-21.
Ağılönü, A. Yerel Yönetimlerde Rekreasyon Hizmetleri ve Model Belirleme. Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul. 2007.
Ağılönü, G. K. (2021). Pandemi Sürecinde Covid-19’un Turizm ve Rekreasyonel Etkinliklerden Su Sporları Üzerine Etkisinin İncelenmesi. Muğla Sıktı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla. 2021.
Aktuna, H. C. Ünlüönen, K. (2017). Yeni Bir Turizm Çeşidi Olarak Elektronik Spor Turizmi. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 2017: 1(2), 1-15.
Albayrak, O. E-Spor Turnuva Mekanlarının İncelenmesi ve Mekansal İhtiyaçların Belirlenmesi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. 2021.
Altınışık, Ü. Çelik, A. Investigation of Service Quality Perceived by Fitness Center Consumers. Pakistan Journal of Medical & Health Sciences, 2021: 10(15), 3225-3229.
Altınışık, Ü., İlhan, E. L. Kurtipek, S. Zihinsel Engelli Bireylerde Sporun Etkilerine Yönelik Farkındalık: Spor Yöneticisi Adayları Üzerine Bir Araştırma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2021: 16(2), 79-90. DOI: 10.33459/cbubesbd.973598.
Argan, M. Özer, A. Akın, E. Elektronik Spor: Türkiye’deki Siber Sporcuların Tutum ve Davranışları. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 2006:1(2), 1-11.
Ayar, H. Rekreasyon Faaliyetlerine Katılımda Rekreasyon Deneyim Tercihleri, Yer Bağlılığı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara. 2021.
Bahar, O. İlal, Ç. N. Coronavirüsün (Covid-19) Turizm Sektörü Üzerinde Ekonomik Etkileri. İnternational Journal of Social Scşences and Education Research, 2020: 6 (1), 125-139.
Başkan, A. H. Akyol, G. Analysıs Of Metaphorıcal Perceptıon Of The Word ‘Fıtness’by Gıresun Unıversıty Sports Scıences Faculty Students And Keşap Vocatıonal Hıgh School Students. European Journal of Physical Education and Sport Science. 2019; 5(5), 75-84.
Bayansalduz, A. (2021). Türkiye’de Uçurtma Sörfü, (Kıteboard) Branşı ve Rekreasyonel Turizm Potansiyeli. İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. 2021.
Bayram, A. T. Planlanmış Davranış Teorisi Çerçevesinde E-spor Turizmine Katılma Niyeti. Turizm Akademik Dergisi, 2018: 5(2), 17-31.
Bülbül, A. Ölçücü, B. Akyol, G. Spor Elemanlarının Rekreasyon Fayda Farkındalığı İle Bedenlerini Beğenme Düzeyleri Arasındaki İlişki. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 2021;1(50):110-123. doi: 10.17498/kdeniz.934526
Cihan, B. B., Ilgar, E. A. Karavelioğlu, B. Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Rekreasyon Kavramına İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2021:7(1), 255-269.
Corssley, J. Jamieson, L. M. Brayley, R. E. (2001). Commercial Recreation and Tourism, an Entrepreneurial Approach. USA: Sagamore Publishing.
Crompton, J. L. Evolution of the “parks as lungs” metaphor: is it still relevant? World Leisure Journal, 2017: 59(2), 105-123.
Çelebi, M. (2017). Rekreasyon. Nevzat Mirzeoğlu, N. (Ed). Spor Bilimlerine Giriş İçinde (ss.265-293). Ankara: Spor Yayınevi.
Çıkmaz, C. Rekreatif Etkinliklere Katılan Üniversite Öğrencilerinin Benlik Saygısı Düzeylerinin İncelenmesi. Batman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Batman. 2020.
Deller, C. S. Marcouıller, W. D. Green P. G. Recreational Housing and Local Government Finance. Annals of Tourism Research, 24 1997: (3), 687-705.
Dweck, C. S. Molden, D. C. (2005). Self-theories: Their impact on competence motivation and acquisition. Elliot, A. J ve Dweck C. S. (Ed.), Handbook of competence and motivation içinde (ss. 122–140). New York: Guilford Press.
Erul, B. Cimnastik Kavramına Yönelik Sporcu, Antrenör ve Velilerin Metafor Algıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı, Ankara. 2022.
Esentaş, M. Metaphorical Perceptions of the Academicians Working in the Field of Recreation Regarding the Concept of Recreation, Journal of Education and Training Studies. 2018:6 (12), 42-47.
Gözen, E. Rekreasyon Yönetimi Bölümü Lisans Öğrencilerinin Rekreasyon Kavramına İlişkin Metaforik Algıları, Stratejik ve sosyal Araştırmalar Dergisi, 2019:3(3), 397-416.
Granic, I. Lobel, A. Engel, R. C. E. M. The Benefits Of Playing Video Games. American Psychologist, 2014:69 (1), 66-78.
Güngörmüş, H. A. Özel Sağlık-Spor Merkezlerinden Hizmet Alan Bireyleri Rekreasyonel Egzersize Güdüleyen Faktörler. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara. 2007.
Hamari, J. Sjöblom, M. What is eSports and why do people watch it? . Internet Research, 2017: 27 (2). 211-232.
Hazar, A. (2009). Rekreasyon ve Animasyon. Ankara: Detay Yayıncılık.
İşler, C. (2021). Elektronik Spor ile Uğraşan Bireylerin Rekreasyonel Etkinliklere Katılımının Yalnızlık Düzeyleri Üzerine Etkisi. Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Düzce. 2021.
Kaba, İ. C. Türkiye’de Ticari Rekreasyon Potansiyeli Olarak Macera Turizminin Gelişim Potansiyeli Hakkında Sektör Yöneticilerinin Algılarının Değerlendirilmesi Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul. 2016. .
Karaküçük, S. (2008). Rekreasyon Boş Zamanları Değerlendirme. Ankara: Gazi Kitabevi.
Kavlak, H. T., Bayram, A. T. Çelen, O. (2020). K Kuşağının Rekreasyona Katılımı ve Yaratıcı Düşünme Eğilimi Arasındaki İlişki. Ankara: Çizgi Kitabevi.
Kilci, A. K. Dijital Spor Oyunları Motivasyon Ölçeği (DSOMÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 2020:6(1), 6-18.
Kirriemuir, J. McFarlane, A. (2004). Literature review in games and learning2004.(26/02/2022tarihindehttps://telearn.archivesouvertes.fr/file/index/docid/190453/filename/kirriemuir-j-2004-r8.pdfadresinden ulaşılmıştır).
Kocaekşi, S. Sevil, T. Şimşek, K. Y. Katırcı, H. Çelik, V. O. Çeliksoy, M. A. (2012). Boş Zaman ve Rekreasyon Yönetimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Koral, D. Avrupa Topluluğu Ülkelerinde Spor ve Rekreasyonunun Organizasyonu ve Bunun Türkiye’de Uygulanması Olanakları Üzerine Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara. 1993.
Kozak, M. A. (2017). Rekreasyonel Liderlik ve Turist Rehberliği. Ankara: Detay Yayıncılık.
Kövecses, Z. (2002). Metaphor a Practical Introduction. New York: Oxford University.
Legro, M. W., Reiber, G. E. Czerniecki, J. M. Sangeorzan, B. J. Recreational Activities of Lower-Limb Amputees with Prostheses. Journal of rehabilitation research and development, 2001: 38(3), 319-326.
Menteş, Ç. Üniversitesi Öğrencilerinin E-Spor Rekreasyon Faaliyetlerine Yönelik Katılım Motivasyonlarının İncelenmesi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale. 2021..
Metin, T.C. Kesici, M. Kodaş, D. Rekreasyon Olgusuna Akademisyenlerin Yaklaşımları, Journal of Yaşar University, 2013: 30(8), 5021-5048.
Ormankıran, Y. (2020). Dünyada Rekreasyon Eğitimi. Konya: Çizgi Kitabevi.
Özdemir, M. P. İzmir’de Turizm Sektörünün Geliştirilmesinde Turistik Ürün Çeşitlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2007: 9(1), 298-316.
Öztürk, Y. Şahbaz, P. Rekreasyonel Faaliyetlerin Algılanan Kalitesinin Destinasyon İmajına Etkisi: Ilgaz Dağı Milli Parkı Örneği, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2018:11(56):1120-1130
Ramazanoğlu, F. Altungül, O. Özer, A. Sportif Açıdan Rekreasyon Etkinliklerinin Değerlendirmesi. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 2004:3(1), 199-202.
Roberts, K. York, C. S. Brodie, D. A. (1988). Participant sport in the commercial sector. Leisure Studies, 1988:7(2), 145-157.
Savas, D. Murat, S. H. Cilem, B. Gunseli, D. E-Sports Education and Development in a Global World. Ambient Science, 2020; 7(1), 237-242.
Şahin, İ. Kocabulut, Ö. Sportif rekreasyon aktivitelerine düzenli katılımı engelleyen faktörlerin incelenmesi: Akdeniz üniversitesi turizm fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 2014:1(2), 46-67.
Şimşek, K. Y. (Alışveriş Merkezlerinde Ticari Rekreasyon ve Hizmet Kalitesi. Pamukkale Journal of Sports Sciences,2013: 4(3), 53-75.
Şimşek, K. Y. Alışveriş Merkezlerinde Ticari Rekreasyon ve Hizmet Kalitesi. Pamukkale Journal of Sports Sciences,2013: 4(3), 53 – 75.
Tepebaşılı, F. (2013). Metafor Yazıları. Ankara: Çizgi.
Turhal, S. N., Altınışık, Ü. Şahin, M. Y. Leisure Management Skills of Faculty of Sport Sciences Students. Ambient Science, 2020: 7 (Sp1), 203-207. DOI:10.21276/ambi.2020.07.sp1.oa28.
Türk Dil Kurumu (2012). Genel Türkçe Sözlük 2012.(26/02/2022 tarihinde http://www.tdk.gov.tr adresinden ulaşılmıştır.
Uğurlu, A. K. Rekreasyonel Amaçlı Doğa Sporlarının Turizmde Kullanılması Antalya Köprülü Kanyon Rafting Uygulaması. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Antalya. 2005.
Uyanıker, A. N. Sportif Rekreasyon Hizmetlerinin İncelenmesi: Muğla Sıktı Koçman Üniversitesi Örneği. Muğla Sıktı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Muğla. 2020.
Wagner, M. (2007). Competing in metagame gamespace. Space time play. UK: Springer.
Yayla, Ö. Güven, Y. Elektronik sporlar: Rekreasyonel etkinlik perspektiften değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020: 22(1), 283-301.
Yiğiter, K. (2020). Rekreasyon ve Psikolojik Etkileri. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları.
Zimmermann, J. A. M. Allen, L. R. Public recreation administration an examination of the perceived roles of local recreation administrators. Administration&Society, 2009: 41(4), 470-502.
Zorba, E. ve Bakır, M. (2004). Serbest Zaman Kavramı. Ramazanoğlu, F. (Ed). Sporda Sosyal Alanlar seçme konular (ss. 106-108). Ankara: Bıçaklar Kitabevi.
