VO2maks Test Verilerinin Değerlendirilmesi ve Yorumlanması
Özet
Bu çalışmada, 16 yaşındaki genç bir erkek futbolcudan artırmalı maksimal egzersiz testi sonucunda elde edilen kardiyovasküler ve solunumsal fizyolojik veriler detaylı olarak incelenmektedir. Test süresince uygulanan egzersiz şiddetinin ve kasların oksijen ihtiyacının artmasıyla birlikte kalp atım hızı dinlenik seviyeden 197 atım/dk'ya yükselmiş, yaşa dayalı maksimal kalp atım hızı formülleriyle örtüşerek maksimal düzeyde kısa bir plato oluşturmuştur. Pulmoner ventilasyon 12 L/dk'dan 115 L/dk'ya, solunum frekansı ise 15 soluk/dk'dan 51 soluk/dk'ya ulaşarak antrenmanlı sporcuların normatif bulgularına yakın fizyolojik bir uyum sergilemiştir. Kardiyorespiratuvar dayanıklılığın temel göstergesi olan maksimal oksijen tüketimi (VO2) dinlenik 3,5 ml/kg/dk (1 MET) değerinden 71 ml/kg/dk (20 MET) seviyesine çıkmış ve sporcunun oldukça yüksek bir dayanıklılık kapasitesine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Solunum değişim oranı (RER) 0,77'den 1,1'e yükselerek egzersiz şiddeti arttıkça enerji kaynağı olarak yağ metabolizmasından anaerobik karbonhidrat metabolizmasına geçildiğini doğrulamıştır. Solunum eşiği analizinde ise VO2 ve VCO2 verileri SigmaPlot yazılımına aktarılarak basit doğrusal regresyon analizi yapılmış, açıklayıcılık katsayısı R2 %98 ve eğim parametresi b1 1,05 olarak hesaplanmıştır. Eğim katsayısının 0,9 olduğu kesişim noktası tespit edilerek bireyin anaerobik eşiğe denk gelen kalp atım hızı, ventilasyon ve MET gibi parametrelerinin hassas şekilde belirlenip normatif verilerle ve grup ortalamalarıyla karşılaştırılabileceği gösterilmiştir.
In this study, cardiovascular and respiratory physiological data obtained from an incremental maximal exercise test on a 16-year-old male soccer player are examined in detail. As exercise intensity and muscular oxygen demand increased during the test, the heart rate rose from resting levels to 197 beats/min, matching age-predicted maximal heart rate formulas and forming a short plateau at the maximal level. Pulmonary ventilation increased from 12 L/min to 115 L/min, while respiratory frequency rose from 15 breaths/min to 51 breaths/min, demonstrating a physiological adaptation close to trained athlete normatives. Maximal oxygen consumption (VO2), the primary indicator of cardiorespiratory endurance, increased from a resting value of 3.5 ml/kg/min (1 MET) to 71 ml/kg/min (20 MET), revealing that the athlete possesses a remarkably high endurance capacity. The respiratory exchange ratio (RER) increased from 0.77 to 1.1, confirming a metabolic shift from aerobic fat utilization to anaerobic carbohydrate utilization as exercise intensity progressed. In the ventilatory threshold analysis, VO2 and VCO2 data were imported into SigmaPlot software for simple linear regression analysis, yielding a coefficient of determination (R2) of 98% and a slope parameter (b1) of 1.05. By identifying the intersection point where the slope coefficient is 0.9, it was demonstrated that individual parameters at the anaerobic threshold—such as heart rate, ventilation, and METs—can be accurately determined and compared with normative data and group averages.
Referanslar
Alpar R. (2001) Spor Bilimlerinde Uygulamalı İstatistik, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara
Carey. D.G., Quantifying differences in the ‘fat burning’ zone and the aerobic zone: implications for training, J. Strength Cond Res, 23(7) 2090-2095 (2009)
Gamgam H. Altunkaynak B. (2021) Regresyon Analizi Lojistik Regresyon- Eğri Uydurma – Tahmin, Seçkin Yayıncılık, Ankara
Kenney W.L. Wilmore J.H. Costil D.L. (2021) Spor ve Egzersiz Fizyolojisi, Spor Yayınevi ve Kitabevi, Ankara
Kurdak, S. S. (2012). Solunum sistemi maksimal egzersiz kapasitesini sınırlar mı. Solunum, 14, 12-20.
Ünal M. (2019) Egzersiz Fizyolojisi, İstanbul Tıp Kitabevleri