Kadınların Çalışma Durumuna Göre Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rollerinden Etkilenme Durumunun İncelenmesi

Esma Diker ve Rumeysa Akgün tarafından gerçekleştirilen bu çalışma, kadınların çalışma durumlarına göre ataerkillik ve toplumsal cinsiyet rollerinden etkilenme düzeylerini nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde fenomenolojik yaklaşım kullanarak detaylı biçimde incelemektedir. Mayıs-Haziran 2021 tarihleri arasında Ankara, Kırıkkale, Yozgat, Kayseri ve Sivas illerinde ikamet eden 12'si çalışan, 12'si çalışmayan toplam 24 kadın katılımıyla yürütülen yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde, kadınların çalışma durumunun ataerkil yapıyı algılama biçimleri ve aile içi iletişim dinamikleri üzerinde son derece belirleyici bir rol oynadığı saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre, çalışmayan kadınlar ev içi iş bölümünü ve geleneksel rolleri benimseyerek bu durumdan genellikle şikâyetçi olmazken; çalışan kadınlar iş hayatının yanı sıra ev içi sorumlulukların da tamamını üstlenmek durumunda kalmalarından ötürü yoğun bir tükenmişlik, stres ve aile içi iletişimde ciddi bozulmalar yaşamaktadır. Diğer yandan, aktif istihdama katılım çalışan kadınların hane halkı içerisinde söz sahibi olma yetisini, ekonomik bağımsızlığını ve özgüvenini belirgin şekilde artırmaktadır; ancak hem iş ortamında hem de günlük toplumsal yaşamda cinsiyet temelli kısıtlamalar varlığını sürdürmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, ataerkil kalıpların olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla çocukların toplumsal cinsiyet eşitliği bilinciyle yetiştirilmesi, ailelere rehberlik seminerlerinin düzenlenmesi ve erkeklerin ev içi sorumluluklara etkin katılımını sağlayacak eğitici programların sunulması önerilmektedir.

This study, conducted by Esma Diker and Rumeysa Akgün, examines the levels to which women are affected by patriarchy and gender roles based on their employment status, utilizing a phenomenological approach within the framework of qualitative research methods. As a result of semi-structured interviews conducted between May and June 2021 with a total of 24 women (12 employed and 12 unemployed) residing in the provinces of Ankara, Kırıkkale, Yozgat, Kayseri, and Sivas, it was determined that women's employment status plays a highly decisive role in their perception of the patriarchal structure and intra-familial communication dynamics. According to the research findings, non-working women adopt the domestic division of labor and traditional roles without generally complaining about this situation; in contrast, working women experience severe burnout, stress, and significant disruptions in intra-familial communication because they must undertake all domestic responsibilities in addition to their professional lives. On the other hand, active participation in the workforce significantly enhances working women's decision-making power within the household, economic independence, and self-confidence; however, gender-based limitations persist both in the workplace and in daily social life. In line with the results obtained, to mitigate the negative impacts of patriarchal stereotypes, it is recommended that children be raised with awareness of gender equality, guidance seminars be organized for families, and educational programs promoting men's active participation in domestic responsibilities be offered.