COVID-19 Pandemi Sürecinde Çocuk Olmak
Özet
Covid-19 pandemisi, Türkiye’de ve dünyada çocukların günlük yaşamlarını, eğitim süreçlerini ve sağlık durumlarını derinden etkilemiştir. Salgın süresince uygulanan sosyal kısıtlamalar ve sokağa çıkma yasakları, özellikle kentlerde yaşayan çocukların evlere kapanmasına, hareket alanlarının kısıtlanmasına ve akran etkileşimlerinin sekteye uğramasına yol açmıştır. Eğitim alanında yüz yüze eğitimden EBA ve televizyon destekli uzaktan eğitime geçilmiş; ancak internet erişimi ve dijital cihaz yoksunluğu öğrenciler arasında belirgin bir fırsat eşitsizliği ortaya çıkarmıştır. Okul öncesi, ilkokul ve özel gereksinimli öğrenciler uzaktan eğitimde en çok zorlanan gruplar arasında yer alırken, ebeveynlerin çocukların öğrenme sürecindeki rolü ve sorumluluğu önemli ölçüde artmıştır. Evde kalma zorunluluğu çocukların ekran kullanım sürelerini ciddi oranda artırırken, fiziksel aktivite seviyelerini düşürmüş ve sedanter yaşam biçimini yaygınlaştırmıştır. Yüksek ekran süresi, çocukların sağlıksız gıda reklamlarına maruz kalmasına, obezite ve miyop gibi fiziksel sağlık sorunları ile teknoloji bağımlılığı riskinin yükselmesine neden olmuştur. Ayrıca salgın döneminde ailelerin yaşadığı ekonomik ve psikolojik kaygılar; çocuklarda dikkat dağınıklığı, korku, ayrılık kaygısı, davranışsal sorunlar ve kaygı artışı gibi olumsuz durumlar doğurarak çocukların psikolojik iyilik hallerini olumsuz yönde etkilemiştir.
The COVID-19 pandemic has profoundly impacted children's daily lives, educational processes, and health conditions in Turkey and across the world. The social restrictions and curfews enforced during the pandemic led to children, particularly those living in urban areas, being confined indoors, experiencing restricted movement spaces, and facing disruptions in peer interactions. In education, face-to-face instruction shifted to distance learning supported by EBA and television; however, the lack of internet access and digital devices exposed a distinct inequality of opportunity among students. While preschool, primary school, and special education students were among the most challenged groups in distance learning, parents' roles and responsibilities in children's learning processes increased significantly. The necessity of staying home substantially increased children's screen time, reduced their physical activity levels, and widespread sedentary lifestyles. Prolonged screen time exposed children to unhealthy food advertisements and increased the risk of physical health issues such as obesity and myopia, as well as technology addiction. Furthermore, the economic and psychological anxieties experienced by families during the pandemic generated negative outcomes in children—such as distraction, fear, separation anxiety, behavioral problems, and heightened anxiety—thereby adversely affecting their psychological well-being.
Referanslar
Aktaş Arnas, Y. (2006). The effects of television food advertisement on children's food purchasing requests. Pediatrics International, 48(2), 138-145.
Aktaş Arnas, Y. (2018). Aile eğitimi ve okul öncesinde aile katılımı. Ankara: Vize Yayıncılık.
Amakiri, P. C., Chude, C. F., Oradiegwu, U. O., Primanik, I., Anoka, K. C., & Ezeoke, Q. A. (2020). Psychological effect of pandemic COVID-19 on families of health care professionals. British Journal of Psychology Research, 8(2), 1-7.
Brzęk, A., Strauss, M., Sanchis-Gomar, F., & Leischik, R. (2021). Physical activity, screen time, sedentary and sleeping habits of Polish preschoolers during the COVID-19 pandemic and WHO’s recommendations: An observational cohort study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(21), 11173.
Bhutto, S. A., Shaikh, S., Ashraf, M., & Amar, H. (2020). The epidemic COVID-19 outbreak and economic slowdown in developing Asia: a review. International Transaction Journal of Engineering Management & Applied Sciences & Technologies, 11(9), 1-13.
T. C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2021). Çevresel göstergeler: Kentsel- kırsal nüfus oranı. (28/01/2022 tarihinde https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/kentsel---kirsal-nufus-orani-i-85670 adresinden ulaşılmıştır.)
Camcı-Erdoğan, S. (2021). Öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylerin eğitimine yönelik görüşleri. Özel Egitim Dergisi, 22(2), 283-306.
Can, S. (2019). Sedanter davranış, adım sayısı ve sağlık. Spor Hekimliği Dergisi, 54(1), 071-082.
Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53.
Çay, E., & Bozak, B. (2021). The experiences and views of teachers working with students with special education need towards the distant education process and educational informatics network (EBA). Journal of Education Theory and Practical Research, 7(1), 1-20.
Choi, J., Park, Y., Kim, H. E., Song, J., Lee, D., Lee, E., ... & Lee, Y. (2021). Daily life changes and life satisfaction among Korean school-aged children in the COVID-19 pandemic. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 3324.
Daley, D., Van der Oord, S., Ferrin, M., Cortese, S., Danckaerts, M., Doepfner, M., ... & Sonuga‐Barke, E. J. (2018). Practitioner review: current best practice in the use of parent training and other behavioural interventions in the treatment of children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 59(9), 932-947.
Daniel, S. J. (2020). Education and the COVID-19 pandemic. Prospects, 49(1), 91-96.
Diker Coşkun, Y. (2020). Eğitim izleme raporu 2020: Eğitimin içeriği. Eğitim Reformu Girişimi. (06/02/2022 tarihinde https://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-izleme-raporu-2020-egitiminicerigi/ adresinden ulaşılmıştır.)
Fegert, J. M., Vitiello, B., Plener, P. L., & Clemens, V. (2020). Challenges and burden of the Coronavirus 2019 (COVID-19) pandemic for child and adolescent mental health: a narrative review to highlight clinical and research needs in the acute phase and the long return to normality. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 14(1), 1-11.
Feriver, Ş. ve Arık, B. M. (2021). Eğitim izleme raporu 2021: Eğitimin içeriği. Eğitim Reformu Girişimi. (19/02/2022 tarihinde https://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-izleme-raporu-2021-egitimin-icerigi/ adresinden ulaşılmıştır.)
Goldschmidt, K. (2020). The COVID-19 pandemic: Technology use to support the wellbeing of children. Journal of Pediatric Nursing, 53, 88.
Jiao, W. Y., Wang, L. N., Liu, J., Fang, S. F., Jiao, F. Y., Pettoello-Mantovani, M., & Somekh, E. (2020). Behavioral and emotional disorders in children during the COVID-19 epidemic. The Journal of Pediatrics, 221, 264-266.
Karataş, Z. (2020). COVID-19 pandemisinin toplumsal etkileri, değişim ve güçlenme. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 4(1), 3-17.
Kahn, M., Barnett, N., Glazer, A., & Gradisar, M. (2021). COVID-19 babies: auto-videosomnography and parent reports of infant sleep, screen time, and parent well-being in 2019 vs 2020. Sleep Medicine, 85, 259-267.
Karcıoğlu, Ö. (2020). What is coronaviruses, and how can we protect ourselves? Anka Tıp Dergisi, 2(1), 66-71.
Kurt Demirbaş, N., & Sevgili Koçak, S. (2020). 2-6 yaş arasında çocuğu olan ebeveynlerin bakış açısıyla Covid-19 salgın sürecinin değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(6), 328-349.
Kuş, Z., Mert, H., & Boyraz, F. (2021). COVID-19 salgını süresince eğitimde fırsat eşit(siz)liği: Kırsal kesimdeki öğretmen ve ebeveyn görüşleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 11(2), 470-493.
Lades, L. K., Laffan, K., Daly, M., & Delaney, L. (2020). Daily emotional well‐being during the COVID‐19 pandemic. British Journal of Health Psychology, 25(4), 902-911.
Luijten, M. A., van Muilekom, M. M., Teela, L., Polderman, T. J., Terwee, C. B., Zijlmans, J., ... & Haverman, L. (2021). The impact of lockdown during the COVID-19 pandemic on mental and social health of children and adolescents. Quality of Life Research, 30(10), 2795-2804.
MEB (t.y.). COVID-19 uzaktan eğitim. (15/02/2022 tarihinde http://covid19.meb.gov.tr/covid19.html?catNo=7 adresinden ulaşılmıştır.)
Mazza, M., Marano, G., Lai, C., Janiri, L., & Sani, G. (2020). Danger in danger: Interpersonal violence during COVID-19 quarantine. Psychiatry Research, 289, 113046.
Mitchell, L., Hodgen, E., Meagher-Lundberg, P., & Wells, C. (2020). Impact of COVID-19 on the early childhood education sector in Aotearoa New Zealand: Challenges and opportunities. Initial Findings from a Survey of Managers. Wilf Malcolm Institute of Educational Research. (02/02/2022 tarihinde https://www. waikato. ac. nz/__data/assets/pdf_file/0008/547568/Impact-of-Covid-19-on-ECE-Sector-report_FINAL. pdf adresinden ulaşılmıştır.)
Osofsky, J. D., Osofsky, H. J., & Mamon, L. Y. (2020). Psychological and social impact of COVID-19. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 12(5), 468.
Öztürk Eyimaya, A., & Yalçın Irmak, A. (2021). Relationship between parenting practices and children's screen time during the COVID-19 Pandemic in Turkey. Journal of Pediatric Nursing, 56, 24-29.
Paulich, K. N., Ross, J. M., Lessem, J. M., & Hewitt, J. K. (2021). Screen time and early adolescent mental health, academic, and social outcomes in 9-and 10-year old children: Utilizing the Adolescent Brain Cognitive Development℠(ABCD) Study. PloS one, 16(9), e0256591.
Pembecioğlu, N. (2022). Digitalization of Higher Education in Turkey and COVID-19. In Pandemic, Disruption and Adjustment in Higher Education (pp. 59-84). Leiden: Brill.
Russell, M.V., Russell, S.J., Croker, H., Packer, J., Ward, J., Stansfield, C., Mytton, O., Bonell, C. ve Booy, R. (2020). School closure and management practices during coronavirus outbreaks including COVID-19: A rapid systematic review. Lancet Child Adolescent Health, 4, 397-404.
Sonnenschein, S., Grossman, E. R., & Grossman, J. A. (2021). US parents’ reports of assisting their children with distance learning during covid-19. Education Sciences, 11(9), 501.
Şahin İpek, D., Çetinkaya Aydın, G., Çelikdemir, K., Demirci Celep, N., & Sunar, S. (2020). COVID-19 sürecinde eğitim: Uzaktan öğrenme, sorunlar ve çözüm önerileri. TEDMEM. (15/01/2022 tarihinde https://tedmem.org/download/covid-19-surecinde-egitim-uzaktan-ogrenmesorunlar-cozum-onerileri?wpdmdl=3411&refresh=60ddc9b2656871625147826 adresinden ulaşılmıştır.)
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) rehberi. Ankara
UNICEF (2020). Uzaktan eğitime erişimde eşitsizlik. (20/01/2022 tarihinde https://www.unicefturk.org/yazi/uzaktanegitim adresinden ulaşılmıştır.)
UNESCO (2020). National education responses to COVID-19 summary report of UNESCO’s online survey. (16/02/2022 tarihinde https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373322/ PDF/373322eng.pdf.multi adresinden ulaşılmıştır.)
Van Bortel, T., Basnayake, A., Wurie, F., Jambai, M., Koroma, A. S., Muana, A. T., ... & Nellums, L. B. (2016). Psychosocial effects of an Ebola outbreak at individual, community and international levels. Bulletin of the World Health Organization, 94(3), 210.
Van Lancker, W., & Parolin, Z. (2020). COVID-19, school closures, and child poverty: A social crisis in the making. The Lancet Public Health, 5(5), e243-e244.
WHO, (2021). WHO coronavirus disease (COVID-19) dashboard. (12/02/2022 tarihinde https://covid19.who.int/ adresinden ulaşılmıştır.)
Witt, A., Ordóñez, A., Martin, A., Vitiello, B., & Fegert, J. M. (2020). Child and adolescent mental health service provision and research during the Covid-19 pandemic: challenges, opportunities, and a call for submissions. Child Adolescent Psychiatry Mental Health, 14 (19). Doi: 10.1186/s13034-020-00324-8
Wong, C. W., Tsai, A., Jonas, J. B., Ohno-Matsui, K., Chen, J., Ang, M., & Ting, D. S. W. (2021). Digital screen time during the COVID-19 pandemic: Risk for a further myopia boom?. American Journal of Ophthalmology, 223, 333-337.
Xiang, M., Zhang, Z., & Kuwahara, K. (2020). Impact of COVID-19 pandemic on children and adolescents' lifestyle behavior larger than expected. Progress in Cardiovascular Diseases, 63(4), 531–532. Doi: 10.1016/j.pcad.2020.04.013
