Sinemada Gözetim ve Sürekli Bir Tekinsizlik Hâli: Takip ve Boş Ev Adlı Filmler

Bu çalışma, Christopher Nolan’ın “Takip” ve Kim Ki-Duk’un “Boş Ev” filmlerini gözetim ve tekinsizlik kavramları çerçevesinde ayrıntılı bir biçimde incelemektedir. Jeremy Bentham’ın Panoptikon modeli, Anthony Giddens, Max Weber ve Guy Debord’un gösteri toplumu kuramı gibi teorik yaklaşımlara dayanan makale, sinemanın doğasında yer alan görme ve gözetleme eylemlerinin sahte gerçeklikler ile tekinsiz durum ve mekânlar ürettiğini savunmaktadır. “Takip” filminde insanların hayatını merak ederek takip eden Bill’in hırsız Cobb ile karşılaşması, suç dünyasına çekilmesi ve kurulan tuzak sonucunda cinayet zanlısına dönüşmesi işlenmektedir. “Boş Ev” filminde ise boş evlere gizlice girerek geçici olarak yaşayan Tae-suk’un şiddet gören bir kadınla kaçması ve evde ölü buldukları bir adamı gömmeleri sonrası haksız yere katil zanlısı durumuna düşmesi ele alınmaktadır. Her iki yapımda da çekiç ve golf topu gibi simgesel nesneler ile diyalogsuzluk, zamansal sıçramalar ve gizem ögeleri tekinsizlik hissini sürekli güçlendirmektedir. Sigmund Freud ve Ernst Jentsch’in tekinsizlik kuramlarıyla uyumlu biçimde, başkalarının mahremine girme arzusuyla hareket eden geçmişsiz ve amaçsız antikahramanlar, en güvenli kabul edilen ev mekânlarını yabancılaştırarak çöküşe sürüklenmektedir. Sonuç olarak çalışma, modern bireyin hastalıklı izleme güdüsünü, yabancılaşmasını ve dijitalleşme sonrası çağın duygusuz, sanal ve tekinsiz toplumsal yapısını bu iki örnek film üzerinden başarıyla sunmaktadır.

This study examines Christopher Nolan's "Following" and Kim Ki-duk's "3-Iron" (Empty House) in detail within the framework of surveillance and uncanniness concepts. Grounded in theoretical approaches such as Jeremy Bentham's Panopticon model, as well as the theories of Anthony Giddens, Max Weber, and Guy Debord's society of the spectacle, the article argues that the acts of looking and surveillance inherent in cinema produce fake realities along with uncanny situations and spaces. In "Following," it analyzes how Bill, who stalks strangers out of curiosity, encounters the thief Cobb, gets drawn into the criminal underworld, and is turned into a murder suspect as a result of a frame-up. In "3-Iron," it addresses Tae-suk, who secretly enters empty houses to live there temporarily, flees with an abused woman, and wrongfully becomes a murder suspect after they bury an old man found dead in a house. In both works, symbolic objects such as a hammer and a golf ball, along with non-verbal narrative, temporal leaps, and elements of mystery, continuously intensify the sense of uncanniness. In accordance with the theories of uncanniness by Sigmund Freud and Ernst Jentsch, history-less and aimless antiheroes acting on the desire to invade others' privacy alienate domestic spaces considered safest and are dragged into downfall. In conclusion, the study successfully presents the modern individual's morbid voyeuristic impulse, alienation, and the emotionless, virtual, and uncanny social structure of the post-digital era through these two exemplary films.