Şiirlerindeki İktibaslar Çerçevesinde Bahaettin Karakoç’un Allah Tasavvuru

Yazarlar

Gülcan Abbasoğulları
https://orcid.org/0000-0002-3490-4193

Özet

Gülcan Abbasoğulları tarafından kaleme alınan bu çalışma, Bahaettin Karakoç’un bilhassa Beyaz Dilekçe adlı şiir kitabında yer alan lafzî ve manevî iktibaslar üzerinden şairin Allah tasavvurunu detaylı biçimde ele almaktadır. Karakoç; İkinci Yeni veya Hisarcılar gibi dönemin edebi akımlarının tamamen içinde yer almayıp, kendine has üslubu ve güçlü dini duyarlılığıyla Türk edebiyatında özgün bir yere sahiptir. Şiirlerinde Kur'ân-ı Kerîm ayetlerinden hem lafzen hem de manen yoğun şekilde faydalanan şair; Esmâü'l-Hüsnâ, besmele ve kelime-i tevhid gibi ifadelerle Allah’ın birliğini, büyüklüğünü, mutlak hükümranlığını ve sonsuz kudretini vurgulamaktadır. Karakoç, iktibaslar aracılığıyla Allah’ın mülkün tek sahibi olduğunu, her şeyi bildiğini, dilediğini yoktan var ettiğini, dualara icabet ederek rızık verdiğini ve insana şah damarından daha yakın olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca eserde, ruhlar âlemindeki ezelî ahitleşme (bezm-i elest, Kâlû belâ), insanın yeryüzünde halife kılınması, topraktan yaratılışı ve kâinattaki tüm varlıkların Yaratıcı'yı zikrettiği hususu ayet meallerine dayanan telmihlerle işlenmektedir. Sonuç itibarıyla Karakoç, ayet ve hadis aktarımlarıyla zenginleştirdiği şiirsel söylemiyle İslam inancı merkezli son derece derinlikli ve samimi bir Allah tasavvuru ortaya koymaktadır.

This study, authored by Gülcan Abbasoğulları, examines in detail Bahaettin Karakoç’s conception of Allah through literal and conceptual quotations in his poetry, particularly in his poetry book Beyaz Dilekçe. Karakoç holds a unique place in Turkish literature with his distinct style and strong religious sensitivity, without fully aligning with contemporary literary movements such as the Second New or the Hisarcılar. Drawing extensively from the verses of the Holy Qur'an both literally and conceptually in his poems, the poet emphasizes the oneness, greatness, absolute sovereignty, and infinite power of Allah through expressions such as Al-Asma al-Husna, the Basmala, and the Declaration of Faith (Tawhid). Through these quotations, Karakoç expresses that Allah is the sole owner of all creation and sovereignty, knows all things, creates whatever He wills out of nothing, grants sustenance by answering prayers, and is closer to human beings than their jugular vein. Furthermore, the work addresses the primordial covenant in the realm of souls (Bezm-i Elest, Qalu Bala), the appointment of humanity as vicegerents on earth, creation from clay, and the glorification of the Creator by all existence in the universe through allusions based on Quranic verses. Consequently, Karakoç presents a deeply sincere, Islam-centered conception of Allah through a poetic discourse enriched with Quranic and Hadith quotations.

Referanslar

Cansız, S. Bahaettin Karakoç’un şiirlerinde otobiyografik izler, Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, 4, 274-307.

Gündüz, İ. (1991). “Bade”. Diyanet İslam ansiklopedisi. 4/418. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları.

Işık, Ş. (2003). İlk ahit. İstanbul: Pınar Yayınları.

Karakoç, B. (2016). Beyaz Dilekçe. (2. Baskı). İstanbul: Nar Yayınları.

Kur’an Yolu Meali. (2014). (Haz. Hayrettin Karaman vd.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

Külekçi, N. (2005). Açıklama ve örneklerle edebî sanatlar. (4. Baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.

Narlı, M. Bahaettin Karakoç, Türk Edebiyatı Aylık Fikir ve Sanat Dergisi, 541, 22-31.

Şimşek, S. (2017). Tasavvuf edebiyatı terimler sözlüğü. İstanbul: Litera Yayınları.

Topaloğlu, B. “Rab”. Diyanet İslam ansiklopedisi. 34/372-373. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, 2007.

Yılmaz, M. (2013). Kültürümüzde ayet ve hadisler. İstanbul: Kesit Yayınları.

Gelecek

26 Mart 2022

Lisans

Lisans