Suriyeli Sığınmacıların Sağlık Hakkı Bağlamında Hukuki Durumu

Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından Türkiye’ye yönelik gerçekleşen kitlesel göç akını sonrasında Suriyeli sığınmacıların hukuki statüsü ve sağlık hakkı kritik bir konu haline gelmiştir. Türkiye, 1951 Cenevre Mülteci Sözleşmesi’ne koyduğu coğrafi çekince nedeniyle Avrupa dışından gelen kişilere doğrudan mülteci statüsü tanıyamadığından, Suriyeli sığınmacılar Türk hukuk sisteminde "geçici koruma" statüsünde değerlendirilmektedir. Sürecin başında idari düzenlemelerle yönetilen bu durum, 2013 yılında kabul edilen 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve 2014 yılında yürürlüğe giren Geçici Koruma Yönetmeliği ile kapsamlı ve bağlayıcı bir yasal zemine kavuşturulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 56. maddesi gereğince sağlık hakkı vatandaşlık şartına bağlı olmaksızın tüm bireylere sunulduğundan, Geçici Koruma Kimlik Belgesi’ne sahip Suriyeliler, kayıtlı oldukları illerde birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak faydalanabilmektedir. Kayıtlı bulunmayan kişilere ise acil durumlarda kesintisiz sağlık hizmeti sağlanmaktadır. İlaç ve tedavi masrafları Göç İdaresi Genel Müdürlüğü koordinasyonunda sübvanse edilmekte; dilden kaynaklanan iletişim engellerini ve personel açığını gidermek amacıyla Suriyeli sağlık çalışanlarının belirli şartlarla istihdamına imkân tanınmaktadır. Sonuç olarak Türk hukuku, gelişen göç krizine uyum sağlayarak Suriyeli sığınmacıların temel sağlık hakkını kurumsal düzenlemelerle güvence altına almıştır.

Following the mass migration influx to Turkey after the civil war in Syria in 2011, the legal status and right to health of Syrian asylum seekers became a critical issue. Due to Turkey's geographical reservation to the 1951 Geneva Refugee Convention, which prevents granting direct refugee status to individuals arriving from outside Europe, Syrian asylum seekers are evaluated under the "temporary protection" status in Turkish law. Initially managed through administrative regulations, this process was established on a comprehensive and binding legal framework through the Law on Foreigners and International Protection No. 6458 (LFIP) enacted in 2013 and the Temporary Protection Regulation of 2014. Under Article 56 of the Constitution of the Republic of Turkey, the right to health is provided to all individuals regardless of citizenship; thus, Syrians holding a Temporary Protection Identification Document can access primary and secondary healthcare services free of charge in their registered provinces. For unregistered individuals, emergency health services are provided without requiring prior registration. Medication and treatment costs are subsidized under the coordination of the Directorate General of Migration Management, and the employment of Syrian medical personnel under specific conditions is permitted to overcome language barriers and staff shortages. In conclusion, Turkish law has adapted to the evolving migration crisis, legally securing Syrian asylum seekers' fundamental right to health through institutional regulations.