Lise ve Ortaokul Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışları ile Sorumluluk Duygu ve Davranışları Arasındaki İlişki
Özet
Bu çalışma, ortaokul ve lise öğrencilerinin beden eğitimi dersindeki sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişkiyi çeşitli değişkenlere göre incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Iğdır il merkezinde öğrenim gören 243 ortaokul ve 198 lise olmak üzere toplam 441 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak "Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği" ve "Sorumluluk Duygu ve Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ortaokul düzeyindeki kız öğrencilerin sportmenlik ve sorumluluk puanları erkek öğrencilere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Lise düzeyinde ise erkek öğrencilerin pozitif davranış sergileme puanlarının kız öğrencilerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Okul türleri karşılaştırıldığında, ortaokul kız öğrencilerinin sportmenlik düzeyleri lise kız öğrencilerine göre yüksekken, lise erkek öğrencilerinin sorumluluk düzeyleri ortaokul erkek öğrencilerine göre daha yüksek tespit edilmiştir. Ayrıca hem ortaokul hem de lise düzeyindeki tüm öğrencilerde beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin sorumluluk alma yetilerinin ve sportmenlik bilincinin artırılması için beden eğitimi derslerinde kazanmaktan ziyade dürüstlük ve kurallara bağlılığın ön plana çıkarılması önerilmektedir.
This study aims to examine the relationship between physical education sportsmanship behaviors and feelings and behaviors of responsibility among middle and high school students according to various variables. The sample of the research consisted of a total of 441 students, including 243 middle school and 198 high school students studying in the city center of Iğdır in the 2018-2019 academic year. The "Physical Education Course Sportsmanship Behavior Scale" and the "Responsibility Feeling and Behavior Scale" were used as data collection instruments. T-test, one-way ANOVA, and Pearson correlation test were applied for data analysis. According to the findings, the sportsmanship and responsibility scores of female middle school students were significantly higher than those of male middle school students. At the high school level, male students' positive behavior scores were found to be higher than those of female students. When school types were compared, middle school female students' sportsmanship levels were higher than high school female students, while high school male students' responsibility levels were higher than middle school male students. Furthermore, a positive and significant relationship was found between physical education sportsmanship behaviors and responsibility feelings and behaviors among all students at both middle and high school levels. In conclusion, to enhance students' responsibility skills and sportsmanship awareness, it is recommended to prioritize honesty and adherence to rules over winning in physical education classes.
Referanslar
Arıpınar, E., & Donuk, B. (2011). Fair Play, Ötüken Yayınevi. İstanbul, 29.
Doğan, İ. (2015). Beden Eğitimi Dersinin Öğrenciye Kazandırdığı Değerlerin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Gazi Üniversitesi, Doktora Tezi, Ankara.
Donuk, B., & Şenduran, F. S. (2006). Futbolun Anatomisi, Ötüken Yayınları, İstanbul, 57-65.
Efe, Z. B. (2006). Okullar Arası Yarışmalara Katılan 1. ve 2. Kademe İlköğretim Öğrencilerinin Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklıkları, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Ekinci, H. B. (2018). Ortaokul Öğrencilerinin Sportmenlik Davranışları İle Başarı Algıları, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
Erdem, S. (2002). Olimpizm , Olimpik Hareket Ve Fair-Play, 7.Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 27-29 Ekim 2002.
Glover, J. (1970). On Responsibility, Humanities Press, New York.
Gümüş, H., Saraçlı, S., Karakullukçu, Ö. F., Doğanay, G. & Kurtipek, S. (2016). Ortaöğretim Öğrencilerinde Fair Play Kavramı, International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 4(2), 430-438.
Hacıcaferoğlu, S., Selçuk, M. H., Hacıcaferoğlu, B., & Karataş, Ö. (2015). Ortaokullarda işlenen Beden Eğitimi Ve Spor Derslerinin, Sportmenlik Davranışlarına Katkısının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi, International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 3(Special 4), 557-566.
Kayışoğlu, N. B., Altınkök, M., Temel, C., & Yüksel, Y. (2015). Ortaokul Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışlarının İncelenmesi: Karabük İli Örneği, International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(3), 1045-1056.
Kline, R. B. (2005). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (2nd ed.), Guilford Press, New York.
Koç, Y. (2013). Beden eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği (BEDSDÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 96-114.
Koç, Y. (2017). Relationships Between the Physical Education Course Sportsmanship Behaviors with Tendency to Violence and Empathetic Ability, Journal of Education and Learning, 6(3), 169-180.
Koç, Y. & Tamer, K. (2016). A Study on The Sportsmanshiıp Behaviors of Female Students in Physical Education Course According to Different Variables, Niğde University Journal of Physical Education And Sport Sciences, 10(2), 226-234.
Luther, D. & Hotz, A. (1994). Fairness im Sport-Lernen fürs Leben?, Leibesübungen - Leibeserziehung, 48(5), 4-8.
Oxford İngilizce-Türkçe Sözlük. (1985). Güneş Yayınları.
Ökten, Ş. (2009). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Toplumsal Cinsiyet Düzeni, Journal of International Social Research, 2(8), 302-312.
Özen, Y. (2013). Sorumluluk Duygu ve Davranışı Ölçeğinin Geliştirilmesi Güvenirliği Ve Geçerliği, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 7, 343-357.
Pehlivan, Z. (2004). Fair Play Kavramının Geliştirilmesinde Okul Sporunun Yeri ve Önemi, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(2): 49-53.
Proios, M. (2011). Relationship between Student Perceived Conduct inPhysical Education Settings and "Unfair" Play. International Journal ofApplied Sports Sciences, 23(2), 421-440.
Saygılı, G., Emrah, A., Eraslan, M., & Hekim, M. (2015). Düzenli Olarak Spor Yapan Ve Yapmayan Öğrencilerin Kişilik Özellikleri İle Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(1), 161-170.
Sezen, G, & Yıldıran İ. (2007). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Futbolda Fair Play’e İlişkin Olumlu ve Olumsuz Davranışlara Yaklaşımlarının İncelenmesi, Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 2(1), 14-22.
Shields, D., La Voi, N., Bredemeier, B., & Power, F. (2007). Predictors of Poor Sportspersonship in Youth Sports: Personal Attitudes and Social İnfluences, Journal of Sport & Exercise Psychology, 29(6), 747-762.
Tamer, K., & Pulur, A. (2001). Beden Eğitimi ve Sporda Öğretim Yöntemleri, Ada Matbaacılık, Ankara.
Taşmektepligil, Y., Yılmaz, Ç., İmamoğlu, O., & Kılcıgil, E. (2006). İlköğretim Okullarında Beden Eğitimi Ders Hedeflerinin Gerçekleşme Düzeyi, Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4 (4), 139-147.
Tel, M. (2014). Türk Toplum Yaşantısında Fair Play, International Journal of Science Culture and Sport, 1, 694-704.
Tsai, E. & Fung, L. (2005). Sportspersonship in Youth Basketball and Volleyball Players, Athletic Insight, The Online Journal of Sport Psychology, 7(2), 37-46.
Türkmen, M. & Varol, S. (2015). Beden Eğitimi ve Spor Dersinin Ortaokul Öğrencileri Üzerinde Sportmenlik Davranışı Oluşturma Etkisinin Belirlenmesi: (Bartın İl Örneği), Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 42-64.
