Klasik Fizik ve Kuantum Fiziğinin Sporsal Faaliyetler Açısından Analizi
Özet
Bu çalışma, 18. yüzyıldan itibaren egemen olan Newtoncu klasik fizik anlayışının ve pozitivizmin spor bilimleri üzerindeki mekanik, robotlaştırıcı ve indirgemeci etkilerini ayrıntılı bir biçimde eleştirmektedir. Klasik fizik, insanı ve doğayı katı bir neden-sonuç ilişkisine dayalı mekanik bir sistem olarak görmüş; ruh, duygu, sezgi ve metafizik gibi niteliksel insani unsurları tamamen dışlayarak spor bilimlerinde psiko-motor, lokomotor ve biyomekanik gibi mekanik terimlerin egemen olmasına yol açmıştır. Ayrıca sporu yalnızca kazanmak ya da kaybetmek dikotomisine hapsederek rekabetçi bir anlayış doğurmuştur. Makale, Newtonian anlayışın aksine Max Planck, Albert Einstein, Mitchell Feigenbaum ve Werner Heisenberg’in teorilerine dayanan kuantum fiziği, kaos kuramı ve holizm (bütüncüllük) ilkelerini spor alanına uyarlamayı hedeflemektedir. Kuantum fiziğinin canlıcılık, belirsizlik, kuantum dolanıklığı ve aynı anda iki farklı yerde bulunabilme ilkeleri sayesinde sporcu, spor materyalleri (örneğin top) ve saha arasında organik bir enerji akışı ile bütünlük kurulabileceği savunulmaktadır. Nitekim çift yarık deneyi bağlamında ele alınan gözlemleyen seyirciler ile gözlemlenen sporcular arasındaki enerjisel etkileşimin müsabaka sonuçlarına ve sporcu performansına doğrudan etki edebileceği ifade edilmektedir. Sonuç olarak çalışma, spor bilimlerinin klasik fiziğin dar determinizminden kurtarılarak kuantum fiziğinin sunduğu çok boyutlu, esnek ve bütüncül bir paradigmayla yeniden yorumlanmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.
This study thoroughly criticizes the mechanical, robotizing, and reductionist effects of Positivism and the Newtonian classical physics paradigm, which have dominated sports sciences since the 18th century. Classical physics viewed humans and nature as a mechanical system based on strict cause-and-effect relationships; by completely excluding qualitative human elements such as spirit, emotion, intuition, and metaphysics, it led to the dominance of mechanical concepts like psycho-motor, locomotory, and biomechanics in sports sciences. Furthermore, it created a competitive mindset by confining sports to the strict dichotomy of winning or losing. Contrary to Newtonian theory, the article aims to adapt the principles of quantum physics, chaos theory, and holism—based on the theories of Max Planck, Albert Einstein, Mitchell Feigenbaum, and Werner Heisenberg—to the field of sports. It is argued that through quantum physics principles such as animism, uncertainty, quantum entanglement, and being in two different places simultaneously, an organic energy flow and unity can be established among the athlete, sports equipment (such as the ball), and the field. Indeed, in the context of the double-slit experiment, it is stated that the energetic interaction between observing spectators and observed athletes can directly impact competition outcomes and athletic performance. Consequently, the study emphasizes that reinterpreting sports sciences through the multidimensional, flexible, and holistic paradigm offered by quantum physics, rather than the narrow determinism of classical physics, is essential.
Referanslar
Capra, F. (1992). Batı Düşüncesinde Dönüşüm Noktası (Çev. M. Armağan). İstanbul: İnsan Yayınları.
Çapak, İ. (2004). İlk dönem İslam mantıkçılarının modaliteye yaklaşımı. Felsefe Dünyası Dergisi, 1 (39), 144-158.
Çavuşoğlu, A. (2019). Edebi-tasavvufi metinlerde spor ve tasavvuf kültürü ilişkisine çevgen sporu zaviyesinden bir bakış. AKADEMİAR Akademik İslam Araştırmaları Dergisi, 6: 191-223.
Descartes, R. (2021). Metafizik Üzerine Düşünceler. İstanbul: Kapra Yayıncılık.
Dr. Kuantum. (2014). Ne biliyoruz ki? https://youtu.be/adcRFYMuWoc. [Erişim tarihi: 16.02.2022].
Fanatik. (2020, 06 07). Sporda çip dönemi! Dünyanın en büyük kulüpleri kullanıyor. Fanatik: https://www.fanatik.com.tr/sporda-cip-donemi-dunyanin-en-buyuk-kulupleri-kullaniyor-2149016 adresinden alındı
Gleick, J. (2016). Kaosun Başucu Kitabı. İstanbul: Alfa Yayınları.
Hançerlioğlu, O. (1978). Felsefe Ansiklopedisi: Kavramlar ve Akımlar. 4. Cilt. İstanbul: Remzi Kitapevi.
Hegel, W. F. (2018). Din Felsefesi Dersleri. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
Heisenberg, W. (2020). Fizik ve Felsefe-Modern Bilimde Devrim. İstanbul: Küre Yayınları.
Heper, E. (2012). Spor Bilimleri İle İlgili Kavramlar ve Sporun Tarihsel Gelişimi. Hayri Ertan (Ed.) Spor Bilimlerine Giriş, (s. 3-25) içinde. Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
İzzetbegoviç, A. (2020). İslami Yeniden Doğuşun Meseleleri. İstanbul: Ketebe Yayınevi.
Kaya, S. (2020). Oyunu Okumak: Spor Paradigmasını Yeniden Yorumlamak. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Marshall, I., & Zohar, D. (2002). Kim Korkar Schrödinger'in Kedisinden. 2.baskı. İstanbul: Gelenek Yayıncılık.
Morgan, M. (2001). Bir Çift Yürek. İstanbul: Klan Yayınları.
Tarakçı, A. (2017). Kuantum Fiziği Nedir? Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=mO0mis1oRsA adresinden alındı Erişim Tarihi: 16.02.2022
Taslaman, C. (2008). Kuantum Teorisi Felsefe ve Tanrı. İstanbul: İstanbul Yayınevi.
Woods, A., & Grant, T. (2018). Aklın İsyanı: Marksist Felsefe ve Modern Bilim. İstanbul: Yordam Kitap.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.