Türkiye’de Üniversite Öğrencilerinin Eğitim Türü Tercihlerinin Multinominal Lojistik Regresyon Modeli ile Araştırılması
Özet
Bu çalışma, Covid-19 pandemi sürecinde hem yüz yüze hem de uzaktan eğitimi deneyimleme imkânı bulan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öğrencilerinin eğitim türü tercihlerini ve bu tercihler üzerinde etkili olan temel faktörleri multinominal lojistik regresyon analizi yöntemiyle ayrıntılı biçimde incelemektedir. Haziran 2021 tarihinde uygulanan ve 18.127 fakülte öğrencisinin yanıtlarının değerlendirildiği anket çalışmasında; öğrencilerin uzaktan eğitimi yüz yüze eğitime tercih etme durumları "Evet", "Kararsızım" ve "Hayır" olmak üzere üç ana kategori altında ele alınmıştır. Çalışmanın analiz bulgularına göre; derslerde kendini daha rahat hissetme, zamanı verimli kullanma, yüz yüze eğitimde karşılaşılmayan yeni materyallere erişme ve dersleri sürekli tekrar edebilme avantajı gibi algılar, öğrencilerin eğitim türü tercihleri üzerinde istatistiksel açıdan son derece anlamlı bir etki yaratmaktadır. Demografik ve davranışsal değişkenler açısından bakıldığında ise; kadın öğrencilerin erkek öğrencilere kıyasla yüz yüze eğitimi tercih etme olasılığının 1,893 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ayrıca il veya ilçe merkezlerinde ikamet etmenin, köy ve kasabalarda yaşayan öğrencilere kıyasla uzaktan eğitimi reddetme olasılığını azalttığı; dersleri sıklıkla takip eden öğrencilerin uzaktan eğitimi reddetme olasılığının ise dersleri hiç takip etmeyenlere göre %65 oranında düştüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin kişisel, coğrafi ve demografik özelliklerinin eğitim modeli tercihlerinde belirleyici olduğu görülmekte ve yükseköğretim politikalarının bu unsurlar dikkate alınarak geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.
This study examines in detail the education type preferences of Sivas Cumhuriyet University students, who had the opportunity to experience both face-to-face and distance education during the Covid-19 pandemic process, and the key factors affecting these preferences using the multinomial logistic regression analysis method. In the survey conducted in June 2021, evaluating the responses of 18,127 faculty students, the students' status of preferring distance education over face-to-face education was addressed under three main categories: "Yes", "Undecided", and "No". According to the analysis findings of the study, perceptions such as feeling more comfortable in classes, using time efficiently, accessing new materials not encountered in face-to-face education, and the advantage of being able to review lessons continuously have a statistically highly significant effect on students' choice of education type. In terms of demographic and behavioral variables, it was determined that female students were 1.893 times more likely to prefer face-to-face education compared to male students. In addition, residing in city or district centers reduced the probability of rejecting distance education compared to students living in villages and towns, while the probability of rejecting distance education among students who followed classes frequently dropped by 65% compared to those who did not follow classes at all. In conclusion, it is observed that students' personal, geographical, and demographic characteristics are decisive in their education model preferences, and the necessity of developing higher education policies considering these elements is emphasized.
Referanslar
Aldric, John H. & Nelson, Forrest D. (1984). Linear probability, logit and probit models, U.S.A : Sage Publications,.
Allison P. (1999). Logistic regression using the SAS system: theory and application. SAS Publishing.
Alpar, R. (2017). Uygulamalı çok değişkenli istatiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
Arı, M. (2010). İnternet tabanlı uzaktan eğitim teknolojilerinde wimax esnekliği. (http://www.emo.org.tr/ekler/f9b5ec26abebe62_ek.pdf sayfasından ulaşılmıştır.)
Ball, J., & Crook, B. (1997). Managing change through distance learning. Community College Journal of Research and Practice, 21(1), 13-22.
Demir, E. (2014). Uzaktan eğitime genel bir bakış. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39.
Göktaş, Y., Yıldırım, Z., & Yıldırım, S. (2008). Bilgi ve iletişim teknolojilerinin eğitim fakültelerindeki durumu: Dekanların görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(149), 30-50.
Harvey, L., ve Green, D. (1993). Defining quality. Assesment and Evaluation in Higher Education, 18(1), 9–26.
Huss, J. A., Sela, O., ve Eastep, S. (2015). A case study of online instructors and their quest for greater interactivity in their courses: overcoming the distance in distance education. Australian Journal of Teacher Education, 40(4).
Hosmer, D. W., Lemeshow, S. (2000). Applied logistic regression. John Wiley & Sons.
Özer, N., & Atik, S. (2015). Eğitim bilimine giriş. Celal Tayyar Uğurlu (Edt.), Eğitimin Temel Kavramları, Ankara: Eğiten Kitap Yayınları.
O'Malley J. & McCraw H., (1999). Students perceptions of distance learning, online learning, and the traditional classroom. Online Journal of Distance Learning Administration, 2(4), 1–10.
Tuncer, M. & Taşpınar, M. (2008). Sanal ortamda eğitim ve öğretimin geleceği ve olası sorunlar, Sosyal Bilimler Dergisi, X (1),125-144.
Karaca, İ., Karaca, N., Karamustafaoğlu, N., & Özcan, M. (2021). Öğretmenlerin uzaktan eğitimin yararına ilişkin algılarının incelenmesi. Humanistic Perspective, 3(1), 209-224.
Kaysi, F. (2020). Covid-19 Salgını sürecinde Türkiye’de gerçekleştirilen uzaktan eğitimin değerlendirilmesi. 5th International Scientific Research Congress (IBAD - 2020) Bildiriler. (https://www.researchgate.net/publication/344418456 adresinden ulaşılmıştır.)
Kırık, A. (2014). Uzaktan eğitimin tarihsel gelişimi ve Türkiye’deki durumu. Marmara İletişim Dergisi, (21), 7394.
Liao, T.F. (1994). Interpreting probability models. logit, probit and other generalized linear models. Quantitative Applications in the Social Sciences. Sage Publications.
Menard, S. (1995). Applied logistic regression analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.
Odabaş, H. (2003). İnternet tabanlı uzaktan eğitim ve bilgi ve belge yönetimi bölümleri. Eprints in Library and Information Science, 17(1).
Özdil, İ. (1986). Uluslararası uzaktan öğretimin evrensel çerçevesi ve türk eğitim sisteminde uzaktan öğretimin yeri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
Tuncer, M. ve Bahadır, F. (2017). Uzaktan eğitim programlarının bu programlarda öğrenim gören öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Journal of Educational Reflections, 1(2), 29-38.
Yıldız, R. (2004). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Nobel.
Zorlutuna, Ş., & Erilli, N. A. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yaklaşımları. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Kongresi: Krizler, Belirsizlikler ve Arayışlar Özel Sayısı), 31-53.
