Bilişim Suçlarına Yönelik Hukuksal ve Etik Kabullenme: Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Değerlendirme
Özet
Bu çalışmanın amacı, Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü 4. sınıf öğrencilerinin bilişim suçlarına yönelik hukuksal ve etik yaklaşımlarını belirlemek ve uygulanan bilişim hukuku eğitim programının öğrenciler üzerindeki etkisini incelemektir. Tek gruplu öntest-sontest yarı deneysel modeli çerçevesinde, 62 gönüllü lisans öğrencisine 12 hafta boyunca toplam 24 saatlik çevrimiçi bilişim hukuku ve etiği eğitimi verilmiştir. Araştırma bulguları, eğitim öncesinde öğrencilerin Türk Ceza Kanunu, 5651 Sayılı Kanun, 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında tanımlanan suçlar ve etik ihlaller konusunda bilgi eksikliği yaşadıklarını ve bu eksikliği etik algılarıyla doldurmaya çalıştıklarını göstermektedir. Bilişim sistemlerine yetkisiz erişim, verileri değiştirme, internet yayınları, özel hayatın gizliliği ve telif hakları konularındaki öntest farkındalıkları oldukça yetersiz seviyededir. Ancak eğitim sonrasında gerçekleştirilen sontest ölçümlerinde, katılımcıların hem bilişim suçlarını hukuksal açıdan doğru tanımlama hem de yasal sorumlulukları benimseme oranlarında belirgin bir artış kaydedilmiştir. Ayrıca öğrencilerin etik kabullenmelerinin de mevzuata uygun biçimde geliştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bilişim ve bilgi yönetimi alanında geleceğin uzmanları olacak öğrencilerin mesleki yaşamlarında hukuki ihlallere düşmemeleri adına bilişim hukuku eğitimi ile mesleki etik öğretiminin bütünleşik biçimde sunulması kritik bir gerekliliktir.
The objective of this study is to determine the legal and ethical approaches toward cybercrimes among senior Management Information Systems students and to examine the impact of an implemented cyber law training program on these students. Within the framework of a one-group pretest-posttest quasi-experimental model, 62 volunteer undergraduate students received a total of 24 hours of online cyber law and ethics training over 12 weeks. The research findings indicate that prior to the training, students experienced a lack of knowledge regarding crimes and ethical violations defined under the Turkish Penal Code, Law No. 5651, Law No. 6698 on the Protection of Personal Data, and the Law on Intellectual and Artistic Works, attempting to substitute this gap with their ethical perceptions. Their pretest awareness regarding unauthorized access to information systems, data alteration, internet broadcasting, privacy of personal life, and copyrights was relatively insufficient. However, posttest measurements conducted after the training demonstrated a significant increase in participants' rates of correctly defining cybercrimes from a legal perspective and adopting legal responsibilities. Furthermore, students' ethical perceptions were found to evolve in alignment with legal regulations. In conclusion, providing cyber law education and professional ethics instruction in an integrated manner is a critical necessity to prevent future professionals in information systems and information management from committing legal violations in their professional lives.
Referanslar
Aiken, M., Davidson, J. & Amann, P. (2016). Youth pathways into cybercrime. Erişim adresi: https://www.ucd.ie/geary/static/publications/Pathways_White_Paper.pdf
Avrupa Komisyonu. (2020). Data protection: Better rules for small business. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/justice/smedataprotect/index_en.htm
Avrupa Konseyi. (2001a). Explanatory report to the convention on cybercrime. Erişim adresi: https://rm.coe.int/16800cce5b
Avrupa Konseyi. (2001b). Siber suç sözleşmesi. Erişim adresi: https://rm.coe.int/1680081561
Babbie, E. (2010). The practice of social research (12 bs.). USA: Wadsworth, Cengage Learning.
Balajanov, E. (2018). Setting the minimum age of criminal responsibility for cybercrime. International Review of Law, Computers & Technology, 32(1), 2-20.
Boateng, R., Longe, O. B., Mbarika, V. W., Avevor, I. & Isabalija, S. R. (2010). Cyber crime and criminality in Ghana: Its forms and implications. Erişim adresi: https://t.ly/RtaR
Boz, B. (2016). Ceza hukukunda nedensellik bağı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara.
Calder, A. & Watkins, S. (2020). IT governance: An international guide to data security and ISO 27001/ISO 27002 (7 bs.). United Kingdom: Kogan Page.
Casey, E. (2011). Digital evidence and computer crime: Forensic science, computers and the internet. United States: Elsevier Science Publishing Co Inc.
Duncan, G. T., Jabine, T. B. & Wolf, V. A. (1993). Private lives and public policies: Confidentiality and accessibility of government statistics. Washington, D.C.: National Academy Press.
Dülger, M. V. (2004). Bilişim suçları. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Eriş, U. (2011). Türkiye'de kırıcı (hacker) kültürü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2, 22-44.
Henkoğlu, T. (2015). Bilgi güvenliği ve kişisel verilerin korunması. Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları.
Henkoğlu, T. & Şerefoğlu, H. (2019). Yönetim bilişim sistemleri bölümü öğretim programlarının bilgi yönetimi açısından değerlendirilmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 9(3), 587-602.
Hodeghatta, U. & Nayak, R. (2014). The infosec handbook: An introduction to information security. Berkeley, CA: Apress.
ISO. (2013). ISO/IEC 27001:2013 Information technology - Security techniques - Information security management systems - Requirements. Erişim adresi: https://t.ly/kIhA
International Telecommunication Union. (2012). Understanding cybercrime: Phenomena, challenges and legal response. Erişim adresi: https://t.ly/Fo1t
Johnson, J. (2021). Internet use by age group worldwide as of November 2019. Erişim adresi: https://t.ly/my5e
Karagülmez, A. (2009). Bilişim suçları ve soruşturma - kovuşturma evreleri (2 bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Kaur, S., Sharma, S. & Singh, A. (2015). Cyber security: Attacks, implications and legitimations across the globe. International Journal of Computer Applications, 114(6), 21-23.
Kaya, İ. S. & Çakır, A. (2020). Yasak cihaz veya programlar suçu. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2020/2), 32-55.
Köksal, A. (2006). Eniac’ın 60. yılında TBD 35 yaşında. Bilişim Kültürü Dergisi, 35(93), 24-28.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu. (2021). Rehberler. Erişim adresi: https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/2030/Rehberler
McCumber, J. (2005). Assessing and managing security risk in IT systems: A structured methodology. United States: Auerbach Publications.
Murphey, D. (2019). A history of information security. Erişim adresi: https://www.ifsecglobal.com/cyber-security/a-history-of-information-security/
News Room. (2015). Average age of cyber-crime suspects falls to 17. Erişim adresi: https://t.ly/NfpR
Öman, S. (2010). Implementing data protection in law. Erişim adresi: https://t.ly/s9VK
PandaSecurity. (2018). Types of cybercrime. Erişim adresi: https://t.ly/Eevz
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3 bs.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Radware. (2020). The 2019–2020 global application & network security report. Erişim adresi: https://t.ly/qOf4
Riccardi, J. L. (1983). The German Federal Data Protection Act of 1977: Protecting the right to privacy? Boston College International and Comparative Law Review, 6(1), 243-271.
Rubin, A. & Babbie, E. R. (2011). Research methods for social work (7 bs.). Belmond: Cengage Learning.
Statista. (2017). Consumer loss through cyber crime worldwide in 2017, by victim country (in billion U.S. dollars). Erişim adresi: https://t.ly/1Fj0
TCK. (2004). Türk Ceza Kanunu. Erişim adresi: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf
TMK. (2001). Türk Medeni Kanunu. Erişim adresi: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Türkiye İstatistik Kurumu. (2021). Bireylerin yaş grubuna ve cinsiyetine göre bilgisayar ve internet kullanım oranları. Erişim adresi: http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=2600
Türk Ceza Kanunu Gerekçesi. (2004). Türk Ceza Kanunu Genel Gerekçesi. Erişim adresi: https://t.ly/G8Lv
Westin, A. F. (1976). Computers, health records, and citizens rights. Washington, D.C.: Government Printing Office.
Yargıtay. (2012). Yargıtay 12 CD E.2012/20608, K.2012/18217. Erişim adresi: https://t.ly/X6MO
Yargıtay. (2014a). Yargıtay 12 CD E.2013/13614, K.2014/5809. Erişim adresi: https://t.ly/MLEx
Yargıtay .(2014b). Yargıtay 12 CD E.2013/22599, K.2014/12706. Erişim adresi: https://t.ly/kajQ
Yargıtay. (2014c). Yargıtay 12 CD E.2013/26087, K.2014/10205. Erişim adresi: https://t.ly/Bp5A
Yıldız, O. A. (2019). Mektup, hatıra ve benzeri yazıların kişilik hakkı kapsamında korunması. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 25(1), 450-470.
Yılmaz, F. & Güllüpınar, F. (2020). Türkiye’de bilişim suçlarının kriminolojik açıdan değerlendirilmesi: Bilişim suçlarının hukuksal ve sosyolojik boyutlarının analizi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10. Yıl Özel Sayısı), 5371-5409.
