Farklı Isınma Türlerinin Post Aktivasyon Potansiyeline Etkisi
Özet
Bu çalışma, Emlak Konut U16 Yıldız Kadın Basketbol Takımı'nda yer alan 10 gönüllü kadın sporcuda farklı ısınma protokollerinin (koşu, dinamik esneme ve statik esneme) post aktivasyon potansiyeli (PAP) ve dikey sıçrama performansı üzerindeki akut etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma iki evreli bir protokol çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. İlk evrede sporcular koşu bandında 5 dakikalık ısınma koşusu ve pasif dinlenme ardından squat sıçrama testine tabi tutulmuştur. İkinci evrenin ilk gününde 6 adet dinamik ısınma egzersizi, ikinci gününde ise 6 adet statik ısınma egzersizi uygulanmış; her iki günde de ısınmanın ardından %90 1TM şiddetinde 1 set 5 tekrar squat egzersizi ve 2 dakikalık pasif dinlenme yaptırılarak dikey sıçrama ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Dikey sıçrama yüksekliği, havada kalış süresi, hız, harcanan kuvvet ve üretilen güç parametreleri My Jump Lab uygulaması aracılığıyla otomatik olarak kaydedilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında Friedman ve Wilcoxon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, uygulanan farklı ısınma protokolleri arasında incelenen hiçbir performans parametresinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, PAP uygulaması öncesinde gerçekleştirilen dinamik veya statik ısınma protokollerinin dikey sıçrama performansı üzerinde belirgin bir üstünlük ya da fark oluşturmadığı saptanmış, gelecekteki araştırmalarda daha büyük örneklem grupları ile farklı performans testlerinin dâhil edilmesi önerilmiştir.
This study was conducted to examine the acute effects of different warm-up protocols (running, dynamic stretching, and static stretching) on post-activation potentiation (PAP) and vertical jump performance in 10 volunteer female athletes from the Emlak Konut U16 Star Girls Basketball Team. The research was carried out within the framework of a two-phase protocol. In the first phase, the athletes performed a 5-minute warm-up run on a treadmill followed by passive rest and a squat jump test. On the first day of the second phase, 6 dynamic warm-up exercises were performed, while on the second day, 6 static warm-up exercises were applied; on both days, warm-ups were followed by 1 set of 5 repetitions of squats at 90% of 1RM and 2 minutes of passive rest before vertical jump measurements were recorded. Vertical jump height, flight time, velocity, force exerted, and power produced were automatically recorded using the My Jump Lab application. The obtained data were analyzed using Friedman and Wilcoxon tests in SPSS. According to the analysis results, no statistically significant difference was found in any of the examined performance parameters among the different warm-up protocols (p>0.05). In conclusion, it was determined that dynamic or static warm-up protocols applied prior to PAP did not create a significant advantage or difference in vertical jump performance, and it was recommended that future studies include larger sample groups and diverse performance tests.
Referanslar
Aslan SF. Artistik cimnastikçilerde atlama masası aletinde yapılan elle aşma hareketine ve alt ekstremite anaerobik güç performansına post aktivasyon potansiyelinin etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüı, Bolu, 2019.
Aydın Y. Farklı ısınma protokollerinin bazı aerobik ve anaerobik testler üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya, 2017.
Çilingir A. Postaktivasyon sonrası potansiyelinin dikey sıçrama ve sürat performansına akut etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya, 2010.
Eken Ö. Judocularda farklı ısınma protokollerinin, 30 m. sürat, esneklik, dikey sıçrama, kuvvet, denge ve anaerobik güç performansları üzerine akut etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 2015.
Folland JP, Williams AG. Morphological and neurological contributions to increased strength. Sports medicine, 2007;37(2):145-168.
Hodgson M, Docherty D, Robbins D. Post-activation potentiation. Sports medicine, 2005;35(7): 585-595.
Karakaş C. Elit güreşçilerde hazırlık dönemi antrenman programları içerisinde fiziksel çalışmaların esneklik üzerine etkileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2017.
Lesuer DA, Mccormick, JH, Mayhew JL, et al. The accuracy of prediction equations for estimating 1-RM performance in the bench press, squat, and deadlift. J Strength Cond Res 1997; (11): 211–213.
Lima LC, Oliveira FB, Oliveira TP, et al. Postactivation potentiation biases maximal isometric strength assessment. BioMed research international,, 2014;126961. https://doi.org/10.1155/2014/126961
Macintosh BR, Robillard ME, Tomaras EK. Should postactivation potentiation be the goal of your warm-up?. Applied physiology, nutrition, and metabolism, 2012;37(3):546–550. https://doi.org/10.1139/h2012-016
Muratlı, S. (2007). Antrenman Bilimi Yaklaşımıyla Çocuk ve Spor. Ankara: Nobel
Naclerio F, Chapman M, Larumbe-Zabala E, et al. Effects of three different conditioning activity volumes on the optimal recovery time for potentiation in college athletes. The Journal of Strength & Conditioning Research, 2015;29(9):2579-2585
Nibali, ML, Chapman, DW, Robergs RA, et al. Considerations for determining the time course of post-activation potentiation. Applied physiology, nutrition, and metabolism, 2015;40(11): 1163–1170. https://doi.org/10.1139/apnm-2015-0175
Requena B, Gapeyeva H, García I, et al. Twitch potentiation after voluntary versus electrically induced isometric contractions in human knee extensor muscles. European journal of applied physiology, 2008;104(3):463-472.
Serin E, Taşkın H. Anaerobi̇k dayaniklilik i̇le di̇key siçrama arasindaki̇ i̇li̇şki̇. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2016;7 (1)
Sert V. Post aktivasyon potansiyelinin futbolcularda performans üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Düzce, 2020.
Sevimli S. Movement education in early childhood education: the views of parents and school administrators. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2008.
Stuart DS, Lingley MD, Grange RW, et al. Myosin light chain phosphorylation and contractile performance of human skeletal muscle. Canadian journal of physiology and pharmacology, 1998;66(1): 49-54.
Sworawinski J, Gructa R., Nikisch J. Thermoregulation During Exercise in Higly Trained Men and Women. Biology of Sport.,1989; 6(3)
Tillin, NA, Bishop D. Factors modulating post-activation potentiation and its effect on performance of subsequent explosive activities. Sports medicine, 2009;39(2):147-166.
Tokgöz M. Futbolcularda Sportif Zihinsel Dayanıklılık Düzeyinin Seçilmiş Motorik Özellikler İle İlişkisinin İncelenmesi, (Yayımlanmamış doktora tezi). Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur, 2021.
Turgut A, Özkurt Çoban G, Gelen E. Dikey sıçrama performansının belirlenmesinde akıllı telefon uygulaması kullanılabilir mi?. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences,2018;4(2):79-83.
Turner AP, Bellhouse S, Kilduff LP, et al. Postactivation potentiation of sprint acceleration performance using plyometric exercise. J Strength Cond Res. 2015;29(2):343–50
Yağcı S, Pelvan SO. Farklı Kasılma ÇeĢitlerinin Postaktivasyon Potansiyeline Etkisinin Ġncelenmesi. Turkiye Klinikleri Spor Bilimleri, 2019;11(3).
Yeşil A. Farklı sürelerde uygulanan skuatın sıçrama performansına akut etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya, 2011.
Young WB, Jenner A, Grıffıths K. Acute enhancement of power performance from heavy load squats. J. Strength Cond. Res. 1998;12:82–84.
