Hokey Hakemlerinin Hakemlik Mesleğini Sürdürme Davranışlarının İncelenmesi
Özet
Bu çalışma, Türkiye Hokey Federasyonuna bağlı olarak görev yapan hokey hakemlerinin hakemlik mesleğini sürdürme davranışlarını cinsiyet, yaş, medeni durum ve hakemlik klasmanı değişkenleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini, 2022-2023 sezonu içerisinde vizesini yaptıran ve faal olarak görev alan 49 erkek ve 19 kadın olmak üzere toplam 68 hokey hakemi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ile birlikte 7 alt boyuttan oluşan Hakemlik Mesleğini Sürdürme Ölçeği kullanılmış; verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H non-parametrik testlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, cinsiyet değişkeninde hakemlik yapma dürtüsü erkek hakemler lehine, stres alt boyutu ise kadın hakemler lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Medeni durum ile mesleği sürdürme davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, klasman değişkeninde yöneticinin değerlendirmesi ve camia algısı boyutlarında uluslararası hakemler lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yaş değişkeni değerlendirildiğinde ise 23-27 yaş aralığındaki hakemlerin stres düzeylerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiş, yaş ve tecrübe arttıkça stres faktörünün azaldığı görülmüştür. Araştırma sonucunda, hakemlerin mesleği sürdürme motivasyonlarını artırmak için maç ücretlerinin ve sosyal statülerinin iyileştirilmesi, ayrıca gelişim seminerlerinde stresle baş etme eğitimlerinin düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
This study aims to examine the referee retention behaviors of hockey referees working under the Turkish Hockey Federation in terms of gender, age, marital status, and refereeing category variables. Utilizing a survey model—a quantitative research method—the sample of the study consists of a total of 68 active hockey referees (49 males and 19 females) who renewed their licenses and were eligible to officiate during the 2022-2023 season. Data were collected using a personal information form along with the Referee Retention Scale comprising 7 sub-dimensions, and analyzed using Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H non-parametric tests. According to the research findings, a statistically significant difference was observed in the gender variable, with refereeing drive favoring male referees and the stress sub-dimension favoring female referees. While no significant relationship was found between marital status and career retention behaviors, significant differences were identified in the manager's evaluation and community perception dimensions favoring international referees in terms of the referee category variable. Regarding the age variable, stress levels were found to be significantly higher among referees aged 23-27, indicating that the stress factor decreases as age and experience increase. In conclusion, it is emphasized that match fees and social status should be improved to enhance referees' motivation to continue their profession, and coping-with-stress training should be organized in referee development seminars.
Referanslar
Arslanoğlu, Erkal. ve Murat Tekin, Cansel Arslanoğlu, İlker Özmutlu (2010). “Voleybol hakemlerinin çeşitli değişkenlere göre kaygı ve temel psikolojik ihtiyaç düzeylerinin incelenmesi.” Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2): 985-995.
Baştuğ, G., Duman, S., Akçakoyun, F., & Karadeniz, F. (2016). Football referees; stress, self-confidence, decision making Futbol hakemlerinde; stres, özgüven, karar verme. Journal of Human Sciences, 13(3), 5399-5406.
Bompa, Tudor O. (2003). “Dönemleme Antrenman Kuramı ve Yönetimi.” Ankara, Bağırgan Yayınevi.
Can, Y., Soyer, F., & Yılmaz, F. (2010). Hentbol hakemlerinin iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 12(2), 113-119.
Collina, P. (2004). Benim Oyun Kurallarım, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul.
Eilerson, N. (2016). Verbal abuse from parents, coaches is causing a referee shortage in youth sports. The Washington Post. Retrieved from: https://www.washingtonpost.com/sports/highschools/verbal-abuse-from-parentscoaches-is-causing-a-referee-shortage-in-youth-and-high-schoolsports/ 2017/06/16/cf02a016-499a-11e7-a186-60c031eab644_story.html?utm_term=.61945c9883d
Giel, T. & Bruer, C. (2020). The determinants of the intention to continue voluntary football refereeing. Journal of Sport Management Review, 23, 242-255.
Gümüş İ A. (2009). 3. Bölgede Görev Yapan Futbol Hakemlerinin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
Karaçam, A., Sabuncu, A., Elif, A. K. Ç. A., Akduman, O., & Güçlü, H. (2021). Hakemlik Mesleğini Sürdürme Ölçeği’nin (Hmsö) Türkçeye Uyarlama Çalışması. Cbü Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(1), 9-21.
Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara Nobel Yayın Dağıtım.
Karataş, Ö., Savucu, Y., Biçer, Y., Yıldırım, E., & Çevrim, H. (2013). Hentbol basketbol voleybol klasman hakemlerinin iş doyumu düzeylerin incelenmesi. Sport Sciences, 8(2), 35-45.
Kargün, M., Albay, F., Cenikli, A., & Güllü, M. (2012). Türk futbol hakemlerinin iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(2), 30-38.
Orta, L. (2005). Dünya ve Türkiye de Futbol Hakemliğinin Başlangıcı ve Gelişimi, s: 2. http://www.tffhgd.org.tr/araştırmaceviri.asp, 16 Haziran 2006.
Özbaydar, S. (1993). “İnsan Davranışını Sınırları ve Spor Psikolojisi”, Altın Kitaplar Yayınevi, 1.Baskı, İstanbul, Ağustos.
Ridinger, L. L., Kim, K. R., Warner, S. & Tingle, J. K. (2017). Development of the referee retention scale. Journal of Sport Management, 31(5), 514-527.
Savucu, Y., Zirek, O., Devecioğlu, S., Çınar, V. ve Orhan, S., (2008). Basketbol Hakemlerinin İş Doyum Düzeylerinin İncelenmesi, e-Journal of New World Sciences Academy Health Sciences. 169.
Tuero, C., Tabernero, B., Marquez, S. & Guillen, F. (2002). Análisis de los factores que influyen en la práctica del arbitraje (Analysis of the factors affecting the practice of refereeing). SCAPE, 1(1), 7–16.
Yerlisu, T. ve Çelenk B., (2008). Liglerde Görev Yapan Voleybol Antrenörlerinin İş Doyum Düzeylerinin Değerlendirilmesi, Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. VI.(2),ss:87-93.
Yetim, A. (2000). Sosyoloji ve Spor, Ankara. Topkar Matbaacılık.