Öğrenilmiş Çaresizlik Davranışı ve Kader İnancı
Özet
Elif KARA tarafından kaleme alınan Öğrenilmiş Çaresizlik Davranışı ve Kader İnancı başlıklı bu eser, bireylerin olumsuz deneyimler karşısında geliştirdikleri öğrenilmiş çaresizlik ile kader algıları arasındaki ilişkiyi ampirik ve teorik boyutlarıyla ele almaktadır. Yazarın doktora tezinden üretilen çalışma; Martin Seligman’ın öğrenilmiş çaresizlik teorisi, Rotter’ın kontrol odağı kavramı ve Abramson’ın yükleme kuramı çerçevesinde şekillenirken, İslam düşüncesindeki Ehl-i Sünnet, Cebriye ve Mutezile gibi farklı kader anlayışlarının insan iradesi ile eylemsizlik üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde öğrenim gören 589 lisans öğrencisi üzerinde uygulanan "Yükleme Biçimi Ölçeği" ve kişisel bilgi formları aracılığıyla cinsiyet, yaş, fakülte, lise türü, gelir düzeyi ve yerleşim birimi gibi sosyo-demografik değişkenler ile kader inancı ve nedensel yükleme biçimleri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak analiz edilmektedir. İnsan iradesini yok sayan pasif ve cebri kadercilik anlayışının öğrenilmiş çaresizlikle sonuç bazında örtüştüğü vurgulanırken, bireysel sorumluluğu ve özgür iradeyi öne çıkaran kader anlayışının ruh sağlığı ile mücadele azmini olumlu yönde desteklediği gösterilmektedir. Akademik ve dini psikoloji literatürüne özgün bir katkı sunan bu kitap, insan davranışının arkasındaki zihinsel ve inançsal süreçleri anlamak isteyen okurlar için rehber niteliğindedir.
Authored by Elif KARA, Learned Helplessness Behavior and Belief in Fate examines the relationship between learned helplessness developed by individuals in the face of negative experiences and their perceptions of fate through empirical and theoretical dimensions. Adapted from the author's doctoral dissertation, the work is structured around Martin Seligman's learned helplessness theory, Rotter's locus of control concept, and Abramson's attribution theory, while investigating the effects of different fate perceptions in Islamic thought—such as Ahl al-Sunnah, Jabriyyah, and Mu'tazilah—on human agency and passivity. Through the "Attributional Style Questionnaire" and personal information forms administered to 589 undergraduate students at Ondokuz Mayıs University, the relationships between socio-demographic variables such as gender, age, faculty, high school type, income level, and place of residence and belief in fate and causal attributional styles are statistically analyzed. While emphasizing that a passive and fatalistic view of fate that disregards human free will overlaps with learned helplessness in terms of its outcomes, it demonstrates that an understanding of fate highlighting individual responsibility and free will positively supports mental health and the determination to persevere. Offering an original contribution to academic and religious psychology literature, this book serves as an essential guide for readers seeking to understand the cognitive and faith-based processes behind human behavior.
Referanslar
Abduh, Muhammed. 1986. Tevhid Risalesi. Çev: Sabri Hizmetli. Ankara: Fecr Yay.
Abramson, Y. Seligman, M.E.P. Teasdale, D. 1978. “Learned Helplessness in Humans: Critique and Reformulation”. Journal of Abnormal Psychology. Vol: 87.1. pp. 49-74.
Akbulut, Ahmet.1992. Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelami Problemlere Etkileri. İstanbul: Birleşik Yay.
Aktaş, Aliye Mavili. 2007. “Türkiye’de Kadın Sağlığını Etkileyen Sosyo-Ekonomik Faktörler Ve Yoksulluk”. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür Ve Araştırma Dergisi. Sayı: 12. ss. 64-71.
Alloy, L.B. Peterson, C. Abramson, L.Y. and Seligman, M.E.P. 1984. “Attributional Style and the Generality of Learned Helplessness”. Journal of Personality and Social Psychology. Vol: 46. pp. 681-687.
Altıntaş, Ramazan. 2001. “Kelamî Epistemolojide Aklın Değeri”. Cumhuriyet Üniversitesi. İlahiyat Fakültesi Dergisi. Sayı: 2. Sivas. ss. 97-129.1995. Kuranda Hidayet ve Delalet. İstanbul: Pınar Yay.
Albayrak, Halis. 1983. Kuran’ın Kuran’la Tefsiri. İstanbul: Şule Yay.
Alloy, L.B. Lipman, A.J. Abramson, L.Y. 1992. “Attributional Style as a Factor for Depression: Validation By Past History Mood Disorderss”. Cognitive Ther Res. 4: 391-407.
Antaki, C. Brewin, C. 1982. Attributions and Psychological Change: Applications of Attributional Theories. London: Academic Pres.
Arık, İ.A. 1996. Motivasyon ve Heyecana Giriş. İstanbul: Çantay Yay.
Ayan, D. 1996. “Öğrenilmiş Çaresizlik Modeli Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma”. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Aydın, A.Gül. 1985. “Sosyal Başarı Eğitimi İle Sosyal Beceri Eğitiminin Çocuklarda Öğrenilmiş Çaresizlik Davranışının Ortadan Kaldırılmasına Etkisi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Aydın, Ali Arslan. 1979. İslam inançları ve Felsefesi. (Tevhid ve İlm-İ Kelam). 5.b. İstanbul: Çağrı Yay.
Aydın, Mehmet Zeki. Esen, Adem. 1997. “Türkiye’de Deprem Zararlarının Çok Olması İle Kader inancı Arasındaki İlişki”. Diyanet İlmi Dergi. Cilt:33. Sayı:3. Ankara. ss. 59-74.
Ayköse, Nafi. 2006. “Bir Özel Okulda Okuyan İlköğretim II. Kademe Öğrencilerinin Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından incelenmesi” Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Bağdâdî. Mezhepler Arasındaki Farklar. Diyanet Vakfı Yay.
Bahadır, Ş. 1995. “Çaresizlik Eğitiminde Kullanılan Materyalin Sonraki Göreve Benzerliği ve Algılanan Önemin Çaresizlik Üzerindeki Etkileri”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Baumeister, Roy F. 2005. The Cultural Animal: Human Nature, Meaning, and Social Life. New York: Oxford Üniversty Press.
Bilmen, Ömer Nasuhi. 1959. Muvazzah İlmi Kelam. İstanbul: Engin Yay.
Brewin, Chris. 1988. Cognitive Foundations of Clinical Psychology. Psychology Press Ltd.
Boyd, T. L. 1982. “Learned Helplessness İn Humans: A Frustration-Produced Response Pattern”. Journal of personality and Social Psychology. . Vol: 42-4. pp. 738-752.
Canan, İbrahim. 1995. Kütüb-Ü Sitte. C.5. Ankara: Akçağ Yay.
Cabiri, Muhammed Abid. 1997. İslamda Siyasi Akıl. Çev.: Vecdi Akyüz. İstanbul: Kitabevi Yay. ss.512.
Conrad, Marcel E. Patricia, Brown. Marcia G. Conrad. 1996. “Fatalism and Breast Cancer in Black Women” ACP Journal. Vol: 125,11 pp. 941-942.
Cole, David L. Cole, Shirley. 1976. “Locus of Control In Mexican Students: The Case of The Missing Fatalist”. Paper Presented At The Annual Convention of The Rocky Mountain Psychological Association. Phoenix. Arizona: Vol: 12-15. pp.1-12.
Corell, Ann Palker and Marcus, Davıd K. 2004. “Espartner Abuse, Learned Helplessness, and Trauma Symptoms”. Journal of Social and Clinical Psychology. Vol. 23, No. 4. pp. 446-460.
Davis, S. Thompson H. Gutierrez, Y.E. 2002 “Breast Cancer Fatalism Ethnic Differences and Association With Cancer Screening”. Annals of Epidemiology. Vol: 12,7. pp. 491-492.
Dintzer, Leonard. Wortman, Camille B. 1978. “Is an Attributional Analysis of The Learned Helplessness Phenomenon Viable? A Critique of The Abramson-Seligman-Teasdale Reformulation”. Journal of Abnormal Psychology. Vol: 87,1. pp.75-90.
Dönmez, Ali. 1994. Hitler İsteseydi… Sosyal Psikoloji Yazıları. Ankara: Gündoğan Yay..Denetim Odağı ve Çevre Büyüklüğü.
Dergiler.Ankara.Edu.Tr/Dergiler/40/513/6325.Pdf
Douglas, D. Anisman, H. 1975. “Helplessness Or Expectation Incongruency: Effects of Aversive Stimulation on Subsequent Performance”. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance. Vol: 1. pp. 411-417.
Dweck. C. and N.D. Repucci, 1973. “Learned Helplessness and Reinforcement Responsibility in Children”, Journal of Personality and Social Psychology. Vol: 25. pp. 109–116.
Dönmez, A. 1984. “Belirli toplumsal Durumların Algılanmasında Denetim Odağının Etkisi”. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 17,1-2. ss.146-148.
Ebu Zehra. İslamda Siyasi ve İtikadi Mezhepler Tarihi. Hisar Yay.
Ebu Zehra. İmam Şafii. Diyanet İşleri Başkanlığı Yay
Elmalılı, Hamdi Yazır. Hak Dili Kuran Dili. C: VIII. VII. ss.5625.
Erdoğdu, M. Yüksel. 2006. “Ana-Baba Tutumları İle Öğretmen Davranışlarının Çocuklarda Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeyi İle İlişkileri”. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Dergisi. Sayı: 13,3. ss. 98-105.
Esed, Muhammed. 1999. Kuran Mesajı. 5.b. Çev: Cahit Koytak. Ahmet Ertürk. İstanbul: İşaret Yay.
Farmer, Helen. Vispoel, Walter P. 1990. “Attributions of Female and Male Adolescents for Real- Life Failure Experiences”. Journal of Experimental Education. Vol: 58. pp. 127-140.
Fazlurrahman. 1996. Ana Konularıyla Kur’an, Çev: Alparslan Açıkgenç. Ankara: Ankara Okulu Yay.
Fığlalı, Ethem Ruhi. Mezheplerin Doğuşuna Tesir Eden Sebepler.
Fiske. Susan T. Taylor, Shelley E. 1991. Social Cognition (Paperback). 2 Ed. Mcgraw-Hill Humanities/Social Sciences.
Försterling, Friedrich. 2001. Attribution: An introduction to Theories, Research, and Applications. Psychology Pres.
Galluss. and Galluss. 1996. Learned Helplessness in Chickens: Evidence for Attentional Biass. New York: Academic Press.
Gatchel, Robert J. Proctor, Janet D. 1976. “Physiological Correlates of Learned Helplessness in Man”. Journal of Abnormal Psychology. Vol: 85,1. pp. 27-34.
Güngör, Mevlüt. Kaza ve Kadere İman (www.dinahlak.com:2008)
Güler, İlhami. 1998. Allahın Ahlakiliği Sorunu. Ankara: Ankara Okulu Yay.
Gülmez, Ümmüşerif. 2008. “Deprem Tecrübesi Yaşayanlarda Dinsel Anlamlandırma Biçimleri ve Tutumlar” Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Gülveren, Hünkâr. 2008. “Lise Son Sınıf Öğrencilerinde İç-Dış Kontrol Odağı ve Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı İle Zekâ Arasındaki İlişkinin Araştırılması”. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Maltepe Üniversitesi.
Gölcük, Şerafettin. 1979. Kelam Açısından insan ve Fiilleri. İstanbul.
Hagan, Margaret L. Medway, Frederick J. 1989. “Learned Helplessness Versus Egotism Females a Developmental Comparison”. Journal of Educational Research. Vol: 82. pp. 178- 186.
Hayalioğlu, İbrahim. 2001. “İlköğretim Öğrencilerinin Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından incelenmesi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Heider, F. 1958. The Psychology of interpersonal Relations. New York: Wiley.
Hersen, Michel. Thomas, Jay C. Segal, Daniel L. 2005. Comprehensive Handbook of Personality and Psychopathology. İllustrated: John Wiley and Sons.
Hewitt, AK. Foxcroft, DR. Macdonald, J. 2004. Multitrait-Multimethod Confirmatory Factor Analysis of The Attributional Style Questionnaire. Pers Indiv Differ. Vol: 37. pp. 1483-1491.
Hiroto, D.1974. “Locus of Control and Learned Helplessness”. Journal of Experimental Psychology. pp.187-193.
Hiroto, D. Seligman, M.E.P. 1975. “Generality of Learned Helplessness in Men” Journal of Personalıty and Socıal Psychology. Vol: 31. pp. 311
Hoeksema, N. Seligman M.E.P. Gırgus, V J. 1987. “Learned Helplessness in Children a Longitudinal Study of Depression Achievement and Explanatory Style” Journal of Personality and Social Psychology. Vol: 55- 2. pp. 237-265.
Işık, P. 1987. “Depresif Kişilerin Kendileri ve Önem Verdikleri Bir Kişiye İlişkin Yüklemeleri”. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Hogg, M. A. Vaughan, G. M. 2007. Sosyal Psikoloji. Çev: İ. Yıldız ve A. Gelmez. Ankara: Ütopya Yay.
Hook, Mary Van. 1979. Female Clients, Female Counselors, Combating Learned Helplessness. Social Work.
Hovardaoğlu, S. 1986. “Bazı Bilişsel Değişkenlerin Öğrenilmiş Çaresizliğe Etkileri”. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
İrfan, Abdulhamid. 1983. İslam’da İtikadi Mezhepler ve Akaid Esasları. Çev.: M. Saim Yeprem. İstanbul: Marifet Yay.
İzutsu, Toşhiko. 1975. Kur’anda Allah ve insan. Çev: Süleyman Ateş. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat.
Johnson, S. and Dona 1981. “Naturally Acquired Learned Helplessness; The Relatıonship of School Failure to Achievement Behavior, Attributions and Self-Concept”. Journal Educational Psychology, Vol: 73. pp. 174-180.
Kağıtçıbaşı, Çiğdem. 1991. İnsan-Aile, Kültür. 2.b. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Kandemir, Yusuf. 2006. “Kader inancının Psikoterapik Açıdan Fonksiyonu”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Karaca, Faruk. 2006. “Kader Algısı Ruh Sağlığı Üzerine Emprik Bir Araştırma”. İslami Araştırmalar Dergisi. C. 19. Sayı 3. pp.479-489.
Karakaş Sirel. Psikoloji Sözlüğü. https://www.psikolojisozlugu.com/
Kaya, Serkan. 2005. “Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeyleri Düşük ve Yüksek Olan İlköğretim Öğrencilerinin Öğretme-Öğrenme Sürecine İlişkin Görüşleri”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
Keskin, Halife. 1997. İslam Düşüncesinde Kader ve Kaza. İstanbul: Beyan Yay.
Kılıç, M. 1991. “Üniversite Öğrencilerinin Tahmin Ettikleri Akademik Başarıları İle Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeyleri Arasındaki İlişki”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Kofta, Mirosław. Weary, Gifford. Sedek, Grzegorz. 1998. Personal Control in Action: Cognitive and Motivational Mechanisms. Illustrated: Springer.
Kök, M. 1992. “Psikolojik Danışmanın, Dezavantajlı Çocukların Öğrenilmiş Çaresizlik,Benlik Tasarımı ve Genel Kaygı Düzeylerine Etkisi”. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Langba, johannes. 2006. Depression and Learned Helplessness Among Refugee Women in Sub-Saharan Africa: Prevalence and Context.
Laoust, Henry.1999. İslamda Ayrılıkçı Görüşler. Çev: Ethem Ruhi Fığlalı. Sabri Hizmetli. Ankara: Pınar Yay.
Leonard, Egede. 2003. “Diabetes Self-Management in African Americans: An Exploration of The Role of Fatalism” The Diabetes Educator. Vol. 29,1. pp. 105-115.
Lewis, S. Ross, C. Mirowsky, J. 1999. Establishing A Sense of Personal Control, in The Transition of Adulthood. Social Forcess.
Loosemore, M. Lam, A.S.Y. 2004. The Locus of Control: A Determinant of Opportunistic Behaviour in Construction Health and Safety. Construction Management and Economics.Vol: 22. pp. 385-394.
Maier, S. F. Seligman M.E.P. 1976. “Learned Helplessnes: Theory and Evidence”. Journal of Experimental Psychology: General. Vol: 105. pp. 3-46.
Mc Kean, K J. 1994. Using Multiple Risk Factors to Assess The Behavioral Cognitive and Affective Effects of Learned Helplessness: A Theory for The Age of Personal Control. New York: Oxford Uni. Press.
Mikulincer, M. 1990. “Learned Helplessness, Causal Attribution And Response To Frustration”. Journal Of General Psychology. Vol: 117-1. pp. 47-58
Nesse, Randolph M. 2000. “Is Depression An Adaptation?”. Arch Gen Psychiatry. Vol: 57. pp.14-20.
Oğuz, Muhammed İhsan. 1994. İslamda Kaza ve Kader. İstanbul: Oğuz Yay.
Oluklu, D. Balyürek. 1997. “Lise Öğrencilerinin Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından incelenmesi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
Öner, Nejla. 1997. Türkiye’de Kullanılan Psikolojik Testler Bir Başvuru Kaynağı. 3.b. İstanbul: Boğaziçi Ünversitesi Yay.
Öztürk, Resul. 2002. Cebri Düşüncenin Yaygınlaşmasında Siyasi İktidarın Etkisi Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Pak, Z. 2001. Cahiliye Araplarındaki Allah inancının, Kur’an’dan Hareketle Tespitiyle İlgili Bazı Hususlar. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(1), 311-330.
Park, Au Chung. 1995.” Achievement Motivation: From The Perspective of Learned Hopelessness”. Institute of Education. Hong Kong. Vol: 23,1. pp. 83-92.
Peterson, C. ve Seligman, M.E.P. 1984. “Causal Explanation as a Risk Factor for Depression: Theory and Evidence”. Psychological Review. Vol: 91,3, pp. 350.
Peterson, C. 1993. “Helpless Behavıor” Behavior Research and Therapy. 31. 289-295.
Peterson, C. and Seligman, M.E.P. 1987. “Explanatory Style and İllness”. Journal of Personality. Vol: 55. pp. 237-265.
Peterson, C., Maier, Steven F., Seligman, M.E.P., 1995. Learned Helplessness: A Theory for The Age of Personal Control. Illustrated: US Oxford University Pres.
Peterson, C. and Vaidya, Robert. 2001. “Explanatory Style, Expectations, and Depressive Symptoms” Personality and Individual Differences. Vol: 31. 7. pp. 1217-1223.
Phares, Jerry. E. 1976. Locus of Control in Personality. General Learning Pres. New Jersey.
Phillips, J.M. and Gully, M. 1997. “Role of Goal Orientation, Ability, Need for Achievement, and Locus of Control in The Selfefficacy and Goal Serting Process”. Journal of Applied Psychology. Vol: 82-5. pp. 792-802.
Polat, S. 1986. “Ana-Baba Tutumlarının Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeyine Etkisi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Ric, F. 1997. Effects of Control Deprivatıon on Subsequent Use of Streotypess. Journal of Social Psychology. Vol:137- 3. pp. 333.
Rotter, J.B. 1966. “Generalized Expectancies for internal versus External Control of Reinforcement” Psychological Monographss. Vol: 80. pp. 1-28.
Rotter, J. B. 1990. “Internal versus External Control of Reinforcement: A Case History of a Variable”. American Psychologist. Vol: 45. pp. 489-493.
Rosenbaum, M. 1980. “A Schedule for Assessing Self-Control Behaviors: Preliminary Findingss”. Behavioral Therapy. Vol: 11. pp.109-121.
Rungapadiachy, Dev. 1998. “Interpersonal Communication and Psychology for Health Care”. Butterworth-Heinemann.
Sabuni, Nureddin. 1995. El- Bidaye Fi Usülüddin, Maturidiye Akaidi. Çev.: Bekir Topaloğlu. Ankara.
Schlinger, Henry D. 1998. Introduction to Scientific Psychology Introduction to Scientific Psychology. İllustrated: Springer.
Sedek, G. Kofta, M. Tyszka, T. 1993. “Effects of Uncontrollability On Subsequent Decision Making: Testing The Cognitive Exhaustion Hypothesiss”. Journal of Personalitiy and Social Psychology. Vol: 65-6. pp. 1270-1281 (1 p. 3/4).
Seligman, M.E.P. 1975. Helplessness: on Depression, Development, and Death. San Francisco: W.H. Freeman.
Seligman, M.E.P. and Maier, ss.F. 1967. “Failure to Escape Traumatic Shock”. Journal of Experimental Psychology. Vol: 74. pp.1–9.
Seligman, M.E.P. 1975. Helplessness: On Depression, Development, and Death. San Francisco: W.H. Freeman.
Solmuş, T. 2004. “İş Yaşamı, Denetim Odağı ve Beş Faktörlük Kişilik Modeli”. Türk Psikoloji Bülteni. Sayı: 10. ss.196-205.
Solomon, R. C. (2003). On fate and fatalism. Philosophy East and West, 435-454.
Sowa, Claudia J. 1992. “Understanding Clients Perceptions of Stres” Journal of Counseling and Development. Vol: 71. pp.179-183.
Spendlove, David C. Gavelek, James R. Macmurray, Val. 1981. Learned Helplessness and The Depressed Houswife. New York: Springer Publishing Company. Social Work. November.
Tankişi, Deniz. 2007. “Kanserli Hastalarda Hastalığa Bağlı Atıflar ve Alternatif Tedaviler”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi.
Tiggemann, Marika.1981. “Noncontingent Success versus Noncontingent Failure and Learned Helplessness”. Published as a Seperate and in The Journal of Psychology. pp. 233-238.
Topaloğlu, Bekir. 1981.Kelam İlmi. İstanbul.
Tunç, Cihat. 1994. Sistematik Kelam. Kayseri. Erciyes Ü. Yay.
Uludağ, Süleyman. 1999. Kelâm İlmi Ve İslâm Akâidi. İstanbul.
Uzbaş, Aslı. 1998. “Çocukların Öğrenilmiş Çaresizlik Davranışlarının Depresyon Düzeylerine Etkisi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Valaês, Harald. 2001. “Learned Helplessness and Psychological Adjustment: Effectsof Age, Gender and Academic Achievement”. Scandinavian Journal of Educational Research. Vol: 45,1.
Voltaire. 1944. Felsefe Sözlüğü. Çev.: Lütfi Ay. İstanbul: Maarif Matbaası.
Yavuz, Yusuf Şevki. 2003. “İslam Ansiklopedisi”. c.4. Kader Maddesi. İstanbul: Diyanet Yay. Yeşilyaprak, B. 1990b. “Denetim Odağının Belirleyicileri ve Değişime İlişkin Araştırmalar: Bir Eleştirisel Değerlendirme”. Türk Psikoloji Dergisi. Sayı: 7,25. ss. 41-52.
Yıldız, Çigdem. 1997. “Yüksek ve Düşük Öğrenilmiş Güçlülük Düzeyine Sahip Bireylerin Başarı ya da Başarısızlık Durumlarına İlişkin Nedensel Yüklemeleri”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yüksel, Arzu. 2003. “Lise Birinci Sınıf Öğrencilerinin Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeylerinin, Akademik Benlik Tasarımları, Okula Karşı Tutumları ve Akademik Başarıları Üzerindeki Etkisi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
Watt, W. Montgomery. 1981. İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri. Çev.: Ethem Ruhi Fığlalı. Ankara: Ümran Yay.
Weiner, B. 1972. “Attribution Theory, Achievement Motivation and The Educational Process”. Review of Educational Research. Vol: 42-2. pp. 203- 215.
Weiner, B. and others. 1972. Perceiving The Causes of Success and Failure, Attribution: Perceiving The Causes of Behaviour. General Learning Pres. Morristown.
Weiner, B. 1985a. An Attributional Theory of Achievement Motivation and Emotion, Psych-Ological Review. Lawrence Elbaum Associatess.
Weiner, B. Donald, K. Freedheim. Theodore, Millon. Schinka, John A. Melvin, J. Lerner. Wayne, F. Velicer. 2003. Handbook of Psychology: Personality and Social Psychology. Yayınlayan: John Wiley and Sons.
Http://Www.Cumhuriyet.Edu.Tr/Akademik/Fak_İlahiyat/Der51/16.Htm
Http://Www.Termbank.Net/Psychology/5229.Html: 2008
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
