Spor Bilimleri Öğrencilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre Fiziksel Benlik Düzeylerinin İncelenmesi
Özet
Bu çalışma, Bayburt Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 273 öğrencinin (152 erkek, 121 kadın; 207 düzenli spor yapan, 66 yapmayan) fiziksel benlik düzeylerini cinsiyet, yaş, düzenli spor yapma durumu ve spor yapma süresi gibi çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlayan ilişkisel bir tarama araştırmasıdır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ve 24 maddeden oluşan Fiziksel Benlik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, cinsiyet değişkenine göre erkek öğrencilerin fiziksel benlik değeri, fiziksel kondisyon, sportif yeterlik, fiziksel kuvvet ve genel fiziksel benlik düzeylerinin kadın öğrencilere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu; kadın öğrencilerin ise fiziksel çekicilik alt boyutunda daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir. Yaş değişkeni incelendiğinde, 23-24 yaş grubundaki öğrencilerin fiziksel çekicilik dışındaki tüm alt boyutlarda ve genel fiziksel benlik düzeyinde diğer yaş gruplarına göre daha yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu görülmüştür. Düzenli olarak spor yapan öğrencilerin genel fiziksel benlik ve ilgili alt boyut puanları, spor yapmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede yüksek bulunmuştur. Ayrıca, 4-6 yıl ve 7 yıl üzeri spor yapma süresine sahip katılımcıların fiziksel benlik düzeylerinin 1 yıldan az veya 1-3 yıl spor yapanlara göre daha gelişmiş olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, düzenli ve uzun süreli egzersiz alışkanlığının fiziksel benlik algısını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.
This study is a relational survey research aimed at examining the physical self-perception levels of 273 students (152 male, 121 female; 207 participating in regular sports, 66 non-participating) studying at Bayburt University Faculty of Sports Sciences in terms of various variables such as gender, age, regular sport participation status, and duration of sport participation. A Personal Information Form and the 24-item Physical Self-Perception Scale were utilized for data collection. In accordance with the findings, male students scored significantly higher in physical self-worth, physical condition, sport competence, physical strength, and overall physical self-perception compared to female students, whereas female students scored higher in the physical attractiveness sub-dimension. Regarding the age variable, students in the 23–24 age group had higher mean scores across all sub-dimensions—except physical attractiveness—and overall physical self-perception compared to other age groups. Students who engaged in regular sports demonstrated statistically significantly higher scores in overall physical self-perception and related sub-dimensions than non-exercisers. Furthermore, participants with 4–6 years and 7 or more years of sport experience exhibited higher physical self-perception levels than those with less than 1 year or 1–3 years of experience. In conclusion, regular and long-term exercise habits positively influence physical self-perception.
Referanslar
Akyol, P., Vedat, E.R.İ.M. ve Yamak, B. (2015). Beden Eğitimi Öğrencileri, Öğretmenleri ve Dansçıların Fiziksel Benlik Algılarının Karşılaştırılması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 6(2), 109-120.
Akyüz, H., Yaşartürk, F., Aydın, İ., Zorba, E., & Türkmen, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin yaşam kalitesi ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3(Special Issue 2), 253-262.
Aşcı, H. F. (2004). Fiziksel benlik algısının cinsiyete ve fiziksel aktivite düzeyine göre karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi/Hacettepe Journal of Sport Sciences, 15(1), 39–48
Aydın, O., & Yaşartürk, F. (2019). Üniversitede öğrenim gören elit düzey bocce sporcularının rekreasyon faaliyetlerine yönelik tatmin ve benlik algısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 449-461.
Aygün, A. (2021). Düzenli Egzersiz Katılımcılarında Egzersiz Kimliği Ile Egzersizde Benlik Sunumu ve Fiziksel Benlik Algısı Ilişkisi (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)
Bayköse, N., Saraç, H., & Yavuz, S. C. (2018). Cinsiyet ve Fiziksel Algı: Sporcularda Cinsiyet Farklılıkları Fiziksel Algı Düzeylerinin Farklı Olmasının Nedeni Olabilir mi?. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
Böke, İ. (2018). Spor yapan lise öğrencilerinin benlik saygısı anksiyete düzeyi ve stresle başa çıkma becerilerinin incelenmesi (Master's thesis, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Ceyhan, M.A, & Çakır, Z. (2021). Examination of Fear of Missing Out (FOMO) States of Students Who Study at the School of Physical Education and Sports in Terms of Some Variables. In: Education Quarterly Reviews, Vol.4, No.4, 419-427.
Çağlar, E., Aşçi, F. H., & Bilgili, N. (2017). Üniversite öğrencilerinde Fiziksel Benlik Ölçeği Türkçe Sürümünün psikometrik özellikleri. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(6).
Çakır, Z. & Gönen, M. (2022). Investigation of the decision regrets of the graduates and students of the faculty of sports sciences in the selectıon of the department, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 7(18), 1334- 1346. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.485
Çoknaz H., Aksoy E., Tiryaki K., Ustaoğlı P., Efek E. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel benlik algısı düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 12(68), 883-888.
Dalbudak, İ., & Yiğit, Ş. (2019). Spor Yapan ve Yapmayan İşitme Engelli Bireylerin Benlik Düzeylerinin İncelenmesi. Turkish Studies-Social Sciences.
Demir, K., & Duman, S. (2019). Bireylerin spor yapma durumlarıyla, benlik saygıları ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 437-449.
Demiral, S. (2018). Açık alan rekreasyonuna katılan bireylerin serbest zaman tatmin düzeylerinin incelenmesi: Şavşat-Karagöl örneği (Yüksek Lisans Tezi). Batman Üniversitesi, Batman.
Erkılıç, A. O., & Şenel, Ö. (2019). Determination of relationships between body composition, anaerobic performance and balance in wrestlers. International Journal of Sport Culture and Science, 7(4), 1-10.
Gönen, M. & Ceyhan, M. A. (2022). Analysis of self-perceptions of students of the faculty of sport sciences regarding leadership behaviors according to team sports and ındividual sports preferences, International Journal of Eurasian Education and Culture, 7(17), 1092-1103. http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.585
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi Scientific research method]. Ankara: Nobel Yayınları.
Lawrence, D. (2006). Enhancing self-esteem in the classroom. Pine Forge Press.
Makar, E. (2016). Spor eğitimi gören öğrencilerin, sosyal beceri, fiziksel benlik algısı ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). scholar.google.com veri tabanından erişildi.
Oktem, T. (2021). Öğretmenlerin spora yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Bayburt İli Örneği).
Özen, Y., & Gülaçtı, F. (2010). Benlik-Kavramı Ve Benliğin Gelişimi Bilen Benliğe Gereksinim Var Mı? Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 20–38. https://doi.org/10.17556/jef.25502
Schwarzer, R., & Luszczynska, P. (2015). Health action process approach. In: Conner M, Norman P, eds. Predicting and changing health behaviour: research and practice with social cognition models. 3rd ed. Berkshire, England: Open University Press; 2015:252–278
Serdar, E. (2016). Üniversite öğrencilerinin katıldıkları serbest zaman etkinliklerinden tatmin olma ve algılanan özgürlük düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Tatlısu, T., Turan, M., & Tatlısu, B. (2020). Üniversite öğrencilerinin yaşam anlamı düzeylerinin spor ve farklı değişkenlere göre incelenmesi (Bayburt Üniversitesi Örneği)/Analysis of the life significance levels of university students according to sports and different variables (Sample of Bayburt University). Anatolia Sport Research, 1(1), 37-48.
Uğur, O. A., & Güder, F. (2021). The effects of the health literacy levels of academic staff in sports sciences on the healthy life awareness levels. Pakistan Journal of Medical & amp, 674-678.
Warburton, D.E.R.; Bredin, S.S. (2016). Reflections on physical activity and health: What should we recommend? Can. J. Cardiol. 32, 495–504.
Yıldız, Y. (2019). Boş zaman faaliyeti olarak bisiklet sporu yapan bireylerin benlik saygısı düzeylerinin incelenmesi (Master's thesis, Batman Üniversitesi).
