Sportif Performans ve Masaj
Özet
Dr. Hasan Abanoz tarafından kaleme alınan bu kapsamlı çalışmada, sportif performans ile masaj uygulamaları arasındaki çok yönlü ilişki bilimsel veriler ışığında ayrıntılı bir biçimde ele alınmaktadır. Günümüzde devasa bir sektör haline gelen sporda hedeflenen başarı ve üst düzey performans; kondisyonel, psikolojik, sosyolojik, fizyolojik ve çevresel pek çok içsel ve dışsal faktörden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu faktörler arasında tamamlayıcı bir yere sahip olan masaj; kan ve lenf dolaşımını hızlandırarak dokuların oksijenlenmesini artırmakta, kas gerginliklerini dindirmekte, esnekliği ile eklem hareket genişliğini geliştirmektedir. Antrenman veya müsabaka öncesinde uygulandığında pasif ısınma ve zihinsel odaklanma sağlayan masaj; müsabaka esnasında kramp ile yorgunluk hissini hafifletmekte, müsabaka sonrasında ise biriken laktik asidin vücuttan hızla uzaklaştırılmasını, kalp atım hızının düşürülmesini ve genel toparlanma sürecinin ivme kazanmasını desteklemektedir. Ayrıca sporcuların psikolojik durumunu düzenleyip depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini belirgin şekilde azaltırken uyku ile genel yaşam kalitesini de yükseltmektedir. Spor yaralanmalarının önlenmesi ve rehabilitasyonunda kritik rol oynayan spor masajının verimliliğini artırmak amacıyla spor kulüplerinde profesyonel masör istihdamının zorunlu tutulması, masaj eğitim ve öğretim programlarının akademik yapılar bünyesinde yenilenmesi ve antrenörler, yöneticiler ile sporcuların bu alanda bilinçlendirilmesi önemle tavsiye edilmektedir.
In this comprehensive study authored by Dr. Hasan Abanoz, the multifaceted relationship between athletic performance and massage applications is examined in detail in light of scientific data. Success and elite performance in sports, which has become a massive industry today, possess a highly complex structure influenced directly or indirectly by numerous internal and external factors including conditional, psychological, sociological, physiological, and environmental elements. Massage, holding a complementary position among these factors, increases tissue oxygenation by accelerating blood and lymphatic circulation, relieves muscle tension, and improves flexibility as well as joint range of motion. When applied before training or competition, massage provides passive warm-up and mental focus; during competition, it alleviates cramping and fatigue; and after competition, it supports the rapid removal of accumulated lactic acid, lowering of heart rate, and acceleration of the overall recovery process. Furthermore, by regulating athletes' psychological state and significantly reducing depression, anxiety, and stress levels, it enhances sleep and overall quality of life. To increase the efficiency of sports massage, which plays a critical role in preventing and rehabilitating sports injuries, it is strongly recommended to mandate the employment of professional masseurs/masseuses in sports clubs, update massage education and training programs within academic structures, and raise awareness among coaches, managers, and athletes in this field.
Referanslar
Abanoz, H. (2020). Sporcu ve sedanterlerde masajın yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisi. (Edt: Ramazanoğlu, F.), Efe Akademi Yayınevi, I. Baskı, İstanbul.
Abanoz, H., Beyleroğlu, M., Şahin, G., Çelik, M.N. (2018). Isınma öncesi yapılan lokal spor masajının futbolcularda bazı performans değerlerine etkisinin incelenmesi. Sciences Studies Journal, 4(18), pp:1774-1779, ISSN:2587-1587.
Açak, M. (1996). Spor masajı. İnönü Üniversitesi Basımevi, I. Baskı, Malatya.
Açak, M., Büyükçelebi, H. (2021). Her yönüyle uyku. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları 2021-II. (Edt. Özduran Sıngın, R.H.), Efe Akademik Yayıncılık, İstanbul.
Açak, M., Öncü, E.H. (2006). Adım adım masaj öğretimi. Boyut Grafik Basımevi, I. Baskı, Malatya.
Andersen, L. L., Jay, K., Andersen, C. H., Jakobsen, M. D., Sundstrup, E., Topp, R., Behm, D. G. (2013). Acute effects of massage or active exercise in relieving muscle soreness: randomized controlled trial. The Journal of Strength & Conditioning Research, 27(12), 3352-3359.
Arslan, N. (2012). Tarihten bugüne masaj ve masaj uygulamaları, İkinci Adam Yayınları, 1. Baskı, İstanbul.
Bağrıaçık, A., Açak, M. (2005). Spor yaralanmaları ve rehabilitasyon. MORPA Kültür Yayınları Ldt. Ş., İstanbul
Baydil, B., Gürses, V.V., Koç, M.C. (2017). Masajın bazı toparlanma parametrelerine etkisi, Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1), 63-69.
Bayer, R., Eken, Ö. (2022). Effects of time-of-day on repeated sprint performance of aromatherapy massage applied young futsal players. Pakistan Journal of Medical & Health Sciences, 16(02), 384-384.
Bayraktar, B., Kurtoğlu, M. (2009). Sporda performans, etkili faktörler, değerlendirilmesi ve artırılması. Klinik Gelişim Dergisi, 22(1), 16-24.
Bayraktar, B., Kurtoğlu, M.(2011). Sporda performans ve performans artırma yöntemleri.18. Bölüm: Dopingle mücadele ve futbolda performans artırma yöntemleri. (Edt: T. Atasü, T., Yücesir, İ. ve Bayraktar, B.), 301-328, Ajansmat Matbaacılık Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Ankara.
Bernie, R. (2008). Masaj; rahatlama için dokunma terapisi. (Çeviri: Alfa Yayınları), I. Baskı, (Eserin orijinali 2002 yılında New Holland Publishers (UK) Ltd. tarafından yayınlandı), Alfa Basım Yayın Dağıtım Ltd. Şti., İstanbul.
Beyleroğlu, M., Kolayiş, H., Ramazanoğlu, F., Hazar, M., Cenk, A., Bajorek, W. (2009). Relation between warm-up with massage before competition and the result of the struggle and performance the boxers. Archives of Budo, 5, pp. 25-27.
Budak, H. (2018). Seçilmiş masaj manipülasyonlarının anaerobik koşu sonrası toparlanma üzerine etkisi. (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi ABD, Konya.
Chen, Y. S., Lu, W. A., Clemente, F. M., Bezerra, J. P., Kuo, C. D. (2019). Increased parasympathetic activity by foot reflexology massage after repeated sprint test in collegiate football players: a randomised controlled trial. Sports, 7(11), 228.
Clare, H. (2006). Massage leicht gemacht einfache techniken für partner und selbstmassage. Originaltitel: The easy massage workbook. Originalverlag: Duncan Baird Publishers, Deutsche Ausgabe: Knaur Ratgeber Verlage.
Crane, J.D., Ogborn, D.I., Cupido, C., vd. (2012). Massage therapy attenuates ınflammatory signaling after exercise-ınduced muscle damage, Science Translational Medicine, 4(119), pp. 119-123, DOI: 10.1126/scitranslmed.3002882.
Çelik, F., Yenal, T. H. (2020). Covid-19 ve hareketsiz yaşam. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 249-259.
Duñabeitia, I., Arrieta, H., Rodriguez-Larrad, A., Gil, J., Esain, I., Gil, S. M., vd. (2022). Effects of massage and cold water ımmersion after an exhaustive run on running economy and biomechanics: A randomized controlled trial. Journal of Strength and Conditioning Research, 36(1), 149-155.
Eken, Ö., Bayer, R. (2022). Proprioseptif nöromüsküler fasilitasyon germe, masaj ve kombine protokollerin kickboksçularda esneklik, dikey sıçrama ve el kavrama gücü performansı üzerindeki akut etkileri. Fiziksel Kültür ve Spor Pedagojisi, 26(1), 4-12.
Ercan, H.Y. (2013). Spor ve egzersiz psikolojisi, 2. Baskı, Nobel Yayıncılık, Ankara.
Erdoğan, N., Zekioğlu, A., Dorak, F. (2014). Hentbol antrenörlerine göre, sporcuların performansını psikolojik yönden etkileyen faktörler nelerdir? International Journal of Sport Culture and Science, 2 (Special Issue 1).
Eskiler, E., Demirhan, O., Soyer, F. (2017). Turkısh valıdıty and relıabılıty study of" motıvatıonal scale for fantasy football partıcıpatıon." Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 159-169.
Guo, J., Li, L., Gong, Y., Zhu, R., Xu, J., Zou, J., vd. (2017). Massage alleviates delayed onset muscle soreness after strenuous exercise: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Physiology 8:747, https://doi.org/10.3389/fphys.2017.00747.
Günay, M., Şıktar, E., Şıktar, E. (2017). Antrenman Bilimi. Batman Belediyesi Kültür Eğitim ve Spor Yayınları, I. Baskı, Ankara.
Gürkan, A.C., Dalbudak, İ., Bakır, B., Dinç, A., Gazwan, K.A. (2018). Spor masajı. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 24-28.
Heidari, Z., Shahrbanian, S., Chiu, C. (2022). Massage therapy as a complementary and alternative approach for people with multiple sclerosis: a systematic review. Disability and Rehabilitation, 44(20), 5758-5769.
Isar, N. E. N., Halim, M. H. Z. A., Ong, M. L. Y. (2022). Acute massage stimulates parasympathetic activation after a single exhaustive muscle contraction exercise. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 30, 105-111.
İlhan, L. (2010). Hareketsiz yaşamlar kültürü ve beraberinde getirdikleri. Verimlilik Dergisi, (3), 195-210.
Karakuş, S., Kılıç, F. (2006). Postür ve sportif performans. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 309-322.
Karaman, S. (2022). Spor Bilimleri IV. Bölüm: Atletik performans ve uyku, (Edt.; Z.F. Dinç), Akademisyen Kitapevi, s.187-203, Ankara.
Kaynar, Ö., Seyhan, S., Bilici, M. F. (2018). Güreşçilerde sportif başarıyı olumsuz etkileyen faktörlerin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 54-59.
Koç, H., Akçakoyun, F., Koç. M.C., Çetin, K. (2011). Total ve lokal klasik masajın reaksiyon zamanına etkisi. Türkiye Kickboks Federasyonu Spor Bilimleri Dergisi, 4(1),1-10, ISSN: 1309-1336.
Kogo, H., Kurosawa, K. (2010). Seeking the cause of myofascial pain syndrome by identifying which manual therapy is effective against muscle tenderness and stiffness. Journal of Physical Therapy Science, 22(2), pp.173-176, https://doi.org/10.1589/jpts.22.173.
Konter, E. (2006). Spor psikolojisi el kitabı, Nobel Yayıncılık, Ankara.
Korkmaz, S., Çakır, V.O. (2016). Uluslararası olimpiyat kongrelerinin sonuçlarında “Barış” teması. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimleri Dergisi - IJSETS, 2 (3) , 102-111. DOI: 10.18826/ijsets.74844
Kosova, S. (2022). Spor bilimleri alanındaki gelişmeler. 15. Bölüm. Sportif Performansın Ölçülmesinde Güncel Yaklaşımlar. (Edt.; M. Koca Kosova), Duvar Yayınları, İzmir, ss.217-234.
Kunak, F. (2013). Şifa kapınız aç ve gir. Cem Web Ofset, 2. Baskı, Ankara.
Küçük. V. (2009). Futbolda yetenek seçimi. TFF FGM Futbol Eğitim Yayınları. İstanbul.
Lindgren, L., Rundgren, S., Winsö, O., Lehtipalo, S., Wiklund, U., Karlsson, M., vd. (2010). Physiological responses to touch massage in healthy volunteers. Autonomic Neuroscience, 158(1-2), 105-110.
Marıo, P. C. (2008), Evde kolay masaj. (Çev.; E. Demir). (Eserin orijinali 1998'de yayınlandı). Arkadaş Yayınevi, Ankara.
Onağ G. Z., Güzel P., Özbey S. (2013). Futbol Antrenörlerinin görüşlerine göre, takım başarısını etkileyen faktörler: Nitel bir araştırma, Pamukkale Journal Of Sport Sciences, 4(2).
Özcan, O. (2002). Fiziksel tıp ve rehabilitasyon. Nobel & Güneş Kitapevi, Genişletilmiş 2. Baskı, Bursa.
Öztürk, M. (2008). Edirne büyük erkekler hentbol ligine katılan takımların müsabaka öncesi ve sonrası laktik asit düzeylerinin belirlenmesi ve masaj uygulamasının olası etkilerinin araştırılması. (Yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Edirne.
Ramzaninezhad, R., Keshtan, M.H. (2009). The relationship between coach’s leadership styles and team cohesion ın ıran football clubs professional league, Brazilian of Journal of Biomotricity, 3(2).
Robertson, A., Watt, J. M., Galloway, S. D. R. (2004). Effects of leg massage on recovery from high intensity cycling exercise. British journal of sports medicine, 38(2), pp.173-176.
Sarı, R., Demirkan, E., Kaya, M. (2016). Farklı toparlanma uygulamalarının yüzücülerde laktik asit düzeyine etkisinin incelenmesi, Journal of Contemporary Medicine, 6(4), 327-333, DOI: 10.16899/ctd.59324.
Sevim, Y. (URL 1). Erişim Tarihi: 05.11.2022 https://slideplayer.biz.tr/slide/2482451/8/images/9/sport%c4%b0f+oyunlarda+performansı+etk%c4%b0leyen+ve+olu%c5%9eturan+fakt%c3%96rler.jpg
Su, W.T., Lee, P.Y., Kuo, H. S., Kuo, C. L. (2021). Research progress of massage combined with other therapies for shoulder injury, Hu li za zhi, 68(5), 41–50.
Şahin, S. (2012). Tüm yönleriyle masaj teknikleri. Ünvan meslek eğitim kursları. Ankara Basım Yayın, Ankara.
Şenşafak, G. (2005). Günlük bir uygulama olarak masaj. Mozaik Yayınları, İstanbul.
Tan, X. (2010). Clinical observation of 30 cases of shoulder periarthritis treated by cao’s massage. Guiding Journal of Traditional Chinese Medicine, 16(12), 55-56.
Tanushree, P. (2009). Masaj her yaş için masaj etkileri-teknikleri. (Çev.; S. Yavuz), (Eserin orijinali 2005 yılında yayınlandı), Ege Matbaası, İstanbul.
Tekin, A., Tekin, G. (2014). Antik yunan dönemi: spor ve antik olimpiyat oyunları. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 121-140.
Tokat, F. (2018). Yoğun egzersiz sonrası uygulanan farklı toparlanma protokollerinin bazı fizyolojik parametrelere etkisi, (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Erzincan.
Tuğay, N. (2007). Doğulu ve melez kültürlere ait masaj teknikleri. (Edt.; İ. Yüksel), Bölüm III., Birinci Baskı, Alp Yayınları, Ankara.
Tuna, N. (2011). A’dan Z’ye masaj. Nobel Tıp Kitapevleri Ltd. Şti., 6. Baskı, İstanbul.
Turgut, M., Akbulut, T., İmamoğlu, O., Çınar, V. (2018). The effect of 3 month cardio bosu exercises on some motoric, physical and physiological parameters in sedentary women. Sp Soc Int J Ph Ed Sp, 18(2), 48-52.
Visconti, L., Capra, G., Carta, G., Forni, C., Janin, D. (2015). Effect of massage on DOMS in ultramarathon runners: A pilot study, J. Bodyw. Mov. Ther, 19(3): 458-463, https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2014.11.008.
Wang, L., Fang, M., Hu, J. (2022). The effect of vibration massage on fatigue of the upper trapezius muscle during different tasks. Symmetry, 14(10), 2158.
Yıldıran, İ. (2005). Fair play eğitiminde beden eğitiminin rolü. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 3-16.
Yüksel, İ. (2007). Klasik masaj teknikleri. (Edt.; İ. Yüksel), Masaj teknikleri, Bölüm I., Birinci Baskı, ss.15-71, Alp Yayınları, Ankara.
Zadkhosh, S.M., Ariaee, E., Atri, A.E., Rashidlamir, A., Saadatyar, A. (2015). The effect of massage therapy on depression, anxiety and stress in adolescent wrestlers. International Journal of Sport Studies, 5 (3), pp. 321-327.
Zhang, B., Lei, E. (2020). Research progress of acupuncture and massage for soft tissue injuries caused by sports, Journal of Marketing Theory and Practice, 33(11), 1756–1758.
Zhang, Y., Sun, Y., Zhang, Q. (2020). Prognostic value of the systemic immune-inflammation index in patients with breast cancer: a meta-analysis. Cancer Cell International, 20(1), 1-12.
