Sportif Sermaye ve Sporun Sosyal Etkisi
Özet
Veysel Albayrak tarafından kaleme alınan bu çalışmada, sportif sermaye kavramı, spora katılım belirleyicileri ve sporun toplumsal sosyalleşme ile sosyal etkileri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Sportif sermaye; bireylerin spora başlama, katılım sağlama ve spor yapmayı sürdürme motivasyonunu destekleyen ve teşvik eden psikolojik, sosyal ve fizyolojik özellikler ile becerilerin birikimi olarak tanımlanmaktadır. Psikolojik boyut öz-yeterlik, özgüven ve sosyal kimlik gelişimini merkeze alırken; sosyal boyut aile, arkadaş çevresi ve antrenör etkileşimleri aracılığıyla spora katılımı toplumsal normlara dönüştürür. Fizyolojik boyut ise bireylerin yaşam boyu spor yapma olasılığını ve yaşlanma veya sağlık gibi engellerle mücadele etme kapasitesini ifade etmektedir. Spor, çocukluk dönemindeki eğitsel ve sokak oyunlarından itibaren bireyin toplumsal kuralları içselleştirmesine, empati yeteneğini geliştirmesine, takım çalışmasına ve grup uyumuna katkıda bulunur. Ayrıca sportif faaliyetler, fırsat eşitliği sunarak farklı sosyo-ekonomik katmanlardan gelen insanları bir araya getirir, adil oyun (fair play) bilincini yaygınlaştırır, stresi azaltır ve toplumsal dayanışmayı güçlendirir. Sonuç olarak, çocukluk döneminde kazanılan sportif sermaye, bireylerin gelecekteki yaşam kalitelerini, sosyal statülerini ve toplumsal entegrasyonlarını doğrudan ve olumlu yönde etkilemektedir.
In this study authored by Veysel Albayrak, the concept of sporting capital, the determinants of sports participation, and the social effects of sports along with socialization are examined through a holistic approach. Sporting capital is defined as the accumulation of psychological, social, and physiological traits and skills that motivate, support, and encourage individuals to initiate, participate in, and sustain sports activities. While the psychological dimension focuses on self-efficacy, self-confidence, and social identity development, the social dimension transforms sports participation into social norms through interactions with family, peers, and coaches. The physiological dimension represents individuals' likelihood of engaging in lifelong sports participation and their capacity to overcome barriers such as aging or health issues. Starting from educational and street games in childhood, sports contribute to internalizing social rules, developing empathy, teamwork, and group cohesion. Furthermore, sports activities bring together individuals from different socioeconomic backgrounds by offering equal opportunity, promote fair play awareness, reduce stress, and strengthen social solidarity. Consequently, the sporting capital acquired during childhood directly and positively influences individuals' future quality of life, social status, and social integration.
Referanslar
Aytan, G. K. (2010). Ortaöğretim Öğrencilerinin Sosyalleşmelerinde Sporun Etkileri, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Bulgu, N. & Akçan, F. (2003). Spor ve Toplumsallaşma. Beden Eğitimi ve Sporda Sosyal Alanlar Kongresi, 156-159.
Burton, E,. Farrier, K., Hill, K.D., Codde, J., Airey, P., Hill, A.M (2018). Effectiveness of peers in delivering programs or motivating older people to increase their participation in physical activity: Systematic review and meta-analysis. Journal of sports sciences, 36(6), 666-678.
Büyükakgül, Ü.C. (2019). Spor organizasyonlarında organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini ilişkisi (Doctoral dissertation, Anadolu University (Turkey)).
Çiftçi, İ. (2020). Spor Bilimlerinde Sosyal Kültürel Sermaye ve Girişimcilik. Akademisyen Kitabevi.
Erkal, M., Güven O. & Ayan D. (1998). Sosyolojik Açıdan Spor. Der Yayınları. İstanbul. Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1) s.14-21.
Karahuseyinoglu, MF, Altungul, O., Nacar, E., & Tutar, OF (2020). Spor Fakültesi Öğrencilerinin Dijital Oyun Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Asya Eğitim ve Öğretim Dergisi , 6 (1), 18-22.
Lopez, S.J. & Snyder, C.R. (2009). The Oxford handbook of positive psychology. Oxford University Press.
Nacar, E. (2019). Analysis of the Levels of Organizational Culture of Academicians in Terms of Some Variables. Asian Journal of Education and Training, 5(4), 575-581.
Özdilek, Ç., Harmandar, H.İ. & Göral, M. (2000). Beden Eğitimi ve Sporda Özel Öğretim Yöntemleri. Kütahya: Alp Yayınevi, 41.
Özsari, A., & Fişekçioğlu, İ.B. (2020). Kamu Spor Örgütlerinde Üç Kavram Analizi Entelektüel Sermaye, İnovatif Davranış ve Bağlamsal Performans. Akademisyen Kitabevi.
Ponchillia, Paul E. (2002). Strause, Brad; Ponchillia, Susan V. Athletes with visual impairments: Attributes and sports participation. Journal of visual impairment & blindness, 96. 4: 267-272.
Rowe, N.F. (2015). Sporting Capital: a theoretical and emprical analysis of sport participation determinants and its application to sports development policy and practice, International Journal of Sport Policy and Politics, 7(1): 43-61.
Rowe, N.F. (2018). Sporting Capital: Transforming Sports Development Policy and Practice. Routledge.
Seçkin Ağırbaş, İ., Erel, S., & Belli, E. (2020). Antrenörlerin Öz Yeterlilikleri ile İletişim Becerileri İlişkisi, Anatolia Sport Research, 1(1), 25-36.
Seçkin Ağırbaş, İ. (2021) Aktif Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Sporda Empati Durumlarının İncelenmesi (Bayburt Üniversitesi Örneği). (Her Yönüyle Spor Araştırmaları I. Eds: Ağırbaş, Uçan ve Tatlısu) Akademisyen Kitabevi, Ankara Ss: 143-154.
Sivri, S. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Sportif Sermaye Ve Sporun Sosyal Etkisine İlişkin Görüşleri. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri Anabilim Dalı, Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi. Ankara.
Şahin, P.N. (2022). Bireysel Spor Yapan Ortaöğretim Öğrencilerinin Sporla Sosyalleşme Tutumlarının İncelenmesi. Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi. Erzurum.
Tatlısu, B., Turan, M. and Tatlısu, T. (2020). Üniversitesi Öğrencilerinin Yaşam Anlamı Düzeylerinin Spor ve Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Anatolia Sport Research, 1(1): 37-48.
Turan, M., Tatlısu, B., Tatlısu, T. ve Uçan, İ. (2021). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sıkıntıya Dayanma Düzeylerinin Spor ve Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi (Atatürk Üniversitesi Örneği). Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. Cilt:1 Sayı:1
Turkay, H., Bayrakdaroğlu, Y., Yağan, Ü. N., ve Başkan, A. H. (2020). Takım Sporcusu Gençlerde Sosyal Kimlik. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 3(8), 583-591.
Türker, Ü. (2020). Olimpik Okçuluk ve Gelişim Psikolojisi Açısından İncelenmesi, Anatolia Sport Research, 1(1): 5-24. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/anatoliasr.23
Türker Ü., Gacar A., Karahüseyinoğlu M. F. (2021). Yükseköğretim Öğrencilerinin Sosyal Beceri Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma: Bayburt Üniversitesi Örneği. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 92-107.
Yildirim, E., Altungül, O., Tutar, Ö. F., & Bulut, M. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Öğrenmeye Yönelik Tutumlarinin İncelenmesi. Farmasötik Negatif Sonuçlar Dergisi , 807-818.
Yıldız, E., & Çetin, Z. (2018). Sporun psiko-motor gelişim ve sosyal gelişime etkisi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 5(2), 54-66.
